Vitamin A là gì? Tác dụng & Cách dùng đúng (BS CKI Hồng)

Chúng ta thường nghe nói 'ăn cà rốt sáng mắt' nhờ Vitamin A. Nhưng thực tế, Vitamin A không chỉ tốt cho thị lực mà còn là 'chìa khóa' của hệ miễn dịch và làn da khỏe mạnh.Tuy nhiên, Bác sĩ CKI Nguyễn Phương Hồng - Thai Ha Clinic cảnh báo: Khác với Vitamin C (đào thải qua nước), Vitamin A tích trữ trong gan nên nếu bổ sung sai cách có thể gây ngộ độc gan và dị tật thai nhi. Vậy bổ sung thế nào là đủ và an toàn? Cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Vitamin A là gì?

Vitamin A, tên khoa học là Retinol là một loại vitamin tan trong chất béo, không tan trong nước và hoạt động giống như một chất chống oxy hóa mạnh trong cơ thể.

Đây là một chất dinh dưỡng cực kỳ cần thiết đối với con người và nếu muốn hấp thu loại vitamin này thì cần có sự tham gia của lipit và các khoáng chất.

Vitamin A thường có nhiều ở những loại thực phẩm như: Sữa, bí đỏ, lòng đỏ trứng, pho mát, rau cải xanh, gan, bơ, cà rốt, xoài, rau muống, rau ngót…

Theo nghiên cứu, vitamin A có hai loại chính:

• Vitamin A hoạt tính (retinol): Đây là dạng tiền vitamin A mà con người có thể hấp thụ trực tiếp. Vitamin ở dạng này thường có nhiều ở những loại thực phẩm có nguồn gốc từ động vật.
• Beta-carotene (carotenoids provitamin): Dạng này chủ yếu được tìm thấy ở các loại thực phẩm có nguồn gốc từ thực vật như các loại rau củ, trái cây và có trong dầu.

Thông tin liên quan:

- Vitamin B là gì

- Vitamin D là gì

- Vitamin E là gì

Những tác dụng của vitamin A tới sức khỏe

Là một loại vitamin thiết yếu, vitamin A cực kỳ có lợi đối với sức khỏe của con người bởi nó có nhiều công dụng, lợi ích, ví dụ:

Cải thiện thị lực

Công dụng đầu tiên không thể thiếu của vitamin A đó là giúp cải thiện thị lực. Vitamin A là một chất rất cần thiết đối với thị lực của mỗi con người. Nó có vai trò bảo vệ, duy trì chức năng thị giác, từ đó giúp con người nhìn thấy trong điều kiện ánh sáng yếu.

Nếu thiếu vitamin A, con người sẽ dễ mắc phải bệnh quáng gà (hay còn gọi là chứng mù đêm), đây là một dấu hiệu sớm của việc thiếu vitamin A. Hiểu đơn giản, khi mắc phải bệnh quáng gà, bạn vẫn nhìn tốt vào ban ngày nhưng vào ban đêm thì khả năng quan sát sẽ giảm xuống. Tình trạng này kéo dài không được chữa trị sẽ dẫn đến mù lòa vĩnh viễn.

Bên cạnh đó, việc bổ sung vitamin A vào chế độ ăn uống hàng ngày còn giúp ngăn ngừa tình trạng thoái hóa điểm vàng. Một thống kê cho biết, việc bổ sung đầy đủ vitamin A vào chế độ ăn giúp giảm đi nguy cơ bị thoái hóa điểm vàng lên tới 25%.

Tăng cường hệ miễn dịch

Không chỉ giúp cải thiện thị lực mà vitamin A còn có công dụng tuyệt vời trong việc tăng cường hệ miễn dịch. Loại vitamin này có khả năng tham gia vào quá trình đáp ứng miễn dịch trong cơ thể, giúp kích thích và hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động một cách hiệu quả, từ đó giúp ngăn ngừa bệnh tật và tình trạng nhiễm trùng.

Khi cơ thể thiếu hụt vitamin A, hệ miễn dịch dễ bị suy giảm, các tế bào miễn dịch cũng dễ bị thay đổi chức năng và hàng rào ngăn chặn sự xâm nhập của mầm bệnh cũng dễ bị phá vỡ. Hơn nữa, thiếu vitamin A còn dễ bị nhiễm trùng và khả năng hồi phục thường chậm hơn.

Ở trẻ em khi không cung cấp đủ vitamin A sẽ dễ mắc phải các bệnh nhiễm khuẩn và khi mắc bệnh, bệnh sẽ tiến triển nhanh hơn, kéo dài hơn và nguy cơ tử vong khá cao.

Do đó, mọi người nên chú ý bổ sung vitamin A cho cơ thể bằng cách bổ sung hợp lý các loại thực phẩm, thức ăn giàu vitamin A nhé.

Ngăn ngừa ung thư

Một nghiên cứu cho rằng, đặc tính chống oxy hóa của vitamin A còn có hiệu quả trong việc giúp phòng tránh, ngăn ngừa nguy cơ ung thư. Nhờ vào hoạt động kìm hãm các gốc tự do, vitamin A có thể giúp ngăn chặn sự phát triển của một số loại ung thư như ung thư vú, ung thư phổi, ung thư bàng quang, ung thư da, ung thư buồng trứng, ung thư tuyến tiền liệt.

Tuy nhiên, chỉ có tiền vitamin A có nguồn gốc từ thực vật mới có khả năng đặc biệt này, còn vitamin A có trong dầu cá thì lại không có khả năng này.

Tốt cho xương

Cùng với canxi, vitamin B, vitamin D, vitamin A cũng có một vai trò quan trọng đối với hệ xương. Nó giúp xương phát triển chắc khỏe và giúp cơ thể nhanh phát triển, đặc biệt là ở trẻ em.

Nếu thiếu vitamin A, con người dễ gặp phải các chấn thương, bị gãy xương cao hơn so với những người thường xuyên bổ sung vitamin A hợp lý. Trẻ em khi thiếu vitamin A sẽ dễ bị còi xương, chậm phát triển.

Theo nghiên cứu, người ta cho rằng nồng độ retinol có liên quan chặt chẽ đến mật độ khoáng xương trong xương đùi. Và ở những người cao tuổi gặp phải tình trạng loãng xương thường có nồng độ retinol thấp hơn so với những người bình thường.

Giúp hỗ trợ điều trị mụn và các bệnh về da

Ít ai biết rằng, vitamin A có một công dụng đặc biệt đó là giúp hỗ trợ điều trị các vấn đề về mụn cũng như các vấn đề về da. Chất vitamin A dạng hoạt tính có thể giúp cải thiện tình trạng nếp nhăn, giúp bảo vệ da khỏi các chấn thương ở da hiệu quả.

Không những vậy, đối với làn da, vitamin A còn có tác dụng giúp chúng ta có một làn da tươi sáng, mịn màng và khỏe mạnh. Đặc biệt, vitamin A cũng có công dụng tốt trong việc điều trị các vấn đề về mụn và làm giảm tình trạng nhân mụn ở da.

Do có khả năng chống viêm, vitamin A còn giúp hỗ trợ điều trị một số bệnh về da như tăng sừng, eczema, bệnh vảy nến.

Hỗ trợ cơ quan sinh sản

Một công dụng nữa của vitamin A đó là giúp hỗ trợ cơ quan sinh sản ở nam giới và nữ giới, nó có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của trứng và tinh trùng.

Đối với những chị em đang mang thai, bổ sung vitamin A sẽ giúp thai nhi phát triển một cách khỏe mạnh, ổn định và có tác dụng tốt trong việc phòng chống nhiễm độc thai nghén. Với những chị em không may bị nhiễm HIV, việc thiếu hụt vitamin A có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm sang cho thai nhi. Còn nếu dư thừa loại vitamin này thì lại dễ gây dị tật thai nhi.

Còn đối với thai nhi, vitamin A giúp thai nhi phát triển một cách khỏe mạnh, cực kỳ tốt đối với thai nhi.

Do đó, phụ nữ mang thai nên bổ sung vitamin A một cách hợp lý, tốt nhất là nên tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa trước khi sử dụng các sản phẩm bổ sung vitamin A.

Chất chống oxy hóa mạnh

Ngoài ra, vitamin A cũng có công dụng tuyệt vời trong việc chống lại các gốc tự do do có đặc tính chống oxy hóa. Khi thiếu vitamin A, cơ thể sẽ dễ rơi vào trạng thái căng thẳng và tình trạng này sẽ dẫn tới một số vấn đề như suy giảm nhận thức, tiểu đường, tim mạch… cực kỳ nguy hiểm đối với sức khỏe.

Một số loại thực phẩm giàu vitamin A (nguồn tự nhiên)

Trong tự nhiên, có khá nhiều loại thực phẩm giàu vitamin A và vitamin A dạng carotenoids. Vitamin A thường có sẵn trong các loại thực phẩm có nguồn gốc từ động vật, còn vitamin A dạng carotenoids lại có nguồn gốc từ thực vật.

Dưới đây là một số loại thực phẩm giàu vitamin A:

• Bơ
• Cá hồi
• Gan bò
• Dầu trong gan cá tuyết
• Lòng đỏ trứng
• Gan gà…

Các loại thực phẩm giàu vitamin A dạng carotenoids như beta-carotene:

• Cải xoăn
• Cải bắp
• Bí ngô
• Bí đao
• Ớt đỏ
• Khoai lang…

Theo nhiều nghiên cứu, hàm lượng vitamin A đủ đối với nam giới là 500 IU/ngày, còn đối với nữ giới là 4000 IU/ngày. Đối với trẻ em là 2.000 IU/ngày và đối với phụ nữ mang thai và đang cho con bú là 2.500 IU/ngày.

Lưu ý: Chúng ta chỉ nên bổ sung vitamin A với liều lượng vừa đủ theo như khuyến cáo, không nên bổ sung quá liều lượng bởi sẽ dễ gặp phải nhiều tác dụng phụ không mong muốn.

Như vậy, qua bài viết này hy vọng mọi người đã biết vitamin A là gì, có tác dụng gì. Không thể phủ nhận những lợi ích, công dụng của vitamin A đối với sức khỏe của con người, tuy nhiên thì mọi người nên chú ý bổ sung loại vitamin này một cách hợp lý, phù hợp thì mới mang lại hiệu quả.

Có thể bạn sẽ quan tâm đến nội dung sau:

- Cách giảm cân tại nhà

- Tuổi dậy thì là gì

- Tác dụng và tác hại của việc thủ dâm

- Cách làm tăng kích thước vòng 1

- Cách sử dụng bao cao su