Độ tuổi dậy thì ở Nam và Nữ: Dấu hiệu & Những điều cần biết 2026

Con bạn bỗng nhiên trở nên ương bướng, thích soi gương, cơ thể phổng phao trông thấy hay bắt đầu có những rung động đầu đời? Bạn lo lắng không biết độ tuổi dậy thì chính xác là khi nào và làm sao để giúp con vượt qua giai đoạn "ẩm ương" này một cách an toàn nhất?

Đừng để sự thiếu hiểu biết tạo ra khoảng cách giữa cha mẹ và con cái! Trong bài viết này, Bác sĩ CKI Nguyễn Thị Phương Hồng (Chuyên gia Sức khỏe sinh sản - Nguyên bác sĩ Cục Quân Y) sẽ cung cấp trọn bộ kiến thức về tuổi dậy thì: Từ dấu hiệu nhận biết, sự thay đổi tâm sinh lý đến bí quyết chăm sóc sức khỏe giới tính cho trẻ.

Tuổi dậy thì ở nam và nữ giới đang là vấn đề nhận được rất nhiều quan tâm của mọi người, đặc biệt là những người đã làm cha làm mẹ. Phần lớn các bậc phụ huynh đều muốn tìm hiểu những kiến thức về tuổi dậy thì để thấu hiểu hơn về con cái của mình. Vậy độ tuổi dậy thì ở nữ và nam giới như thế nào? Hãy cùng tham khảo bài viết dưới đây để tìm ra câu trả lời nhé.

Dậy thì là gì?

Dậy thì hay tuổi dậy thì là giai đoạn phát triển, mà cơ thể bé trai và bé gái có những thay đổi cả về thể chất và tinh thần. Hiểu một cách đơn giản nhất thì dậy thì chính là sự phát triển cơ thể từ trẻ nhỏ sang một cơ thể trưởng thành có khả năng sinh sản. Bước vào độ tuổi dậy thì, cơ quan sinh dục nam và nữ sẽ bắt đầu có sự hoàn thiện về mọi mặt. Bên cạnh đó, cơ thể lúc này cũng sẽ có sự tăng vọt về chiều cao, cân nặng.

Thông thường, độ tuổi dậy thì của nam giới và nữ giới sẽ trong các độ tuổi: 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18. Tuy nhiên, tuổi dậy thì kéo dài bao lâu ở nam giới và nữ giới kéo dài bao lâu còn phụ thuộc vào cơ địa mỗi người. 

• Tuổi dậy thì ở bé gái là bao nhiêu? Trung bình các bé gái sẽ dậy thì vào khoảng 10 - 11 tuổi và kết thúc vào khoảng 15 - 17 tuổi. Cột mốc sự kiện đánh dấu tuổi dậy thì ở nữ giới đó chính là hiện tượng kinh nguyệt xuất hiện ở độ tuổi 12 đến 13.
• Vậy tuổi dậy thì ở bé trai là bao nhiêu? Các bé trai sẽ bước vào tuổi dậy thì ở độ tuổi 12 - 14 tuổi và kết thúc ở độ tuổi 16 - 17. Cột mốc đánh dấu tuổi dậy thì của nam là lần xuất tinh đầu tiên, thường ở độ tuổi 13. 

Như vậy có thể thấy, tuổi dậy thì nam giới và tuổi dậy thì ở nữ giới bao nhiêu sẽ có sự thay đổi mỗi giới mỗi khác.

Hiện nay, do rất nhiều nguyên nhân mà bé trai và bé gái có những thay đổi cơ thể đến sớm hơn so với bình thường. Khi những thay đổi ở tuổi dậy thì đến sớm hơn so với độ tuổi trung bình thì sẽ được coi là hiện tượng dậy thì sớm. Dậy thì sớm ảnh hưởng rất nhiều đến sự phát triển của trẻ. Đặc biệt, dậy thì sớm còn gây tâm lý mặc cảm, cảm thấy vô cùng tự ti và xấu hổ khi thấy cơ thể mình có những phát triển lạ không giống với bạn bè.

Dậy thì được xem là giai đoạn mà trẻ có nhiều thay đổi nhất, thậm chí đây còn được coi là giai đoạn khủng hoảng tâm lý ở trẻ nhỏ. Chính vì vậy, khi con bước vào tuổi dậy thì bố mẹ cần phải hết sức quan tâm và chú ý. Khi này, các bậc làm cha, làm mẹ hãy gần gũi, thân mật và trò chuyện với con cái để chia sẻ những kiến thức cần phải biết liên quan đến vấn đề này. Đặc biệt, đối với giai đoạn tuổi dậy thì của con gái, các mẹ cần phải hướng dẫn cho con mình cách chăm sóc và vệ sinh vào những ngày diễn ra chu kỳ kinh nguyệt.

Tuổi dậy thì ở nam và nữ giới có những đặc điểm gì?

Con trai và con gái dậy thì như thế nào là vấn đề đang được rất nhiều người quan tâm. Đối với vấn đề này bác sĩ chuyên khoa phòng khám đa khoa Thái Hà có đưa ra lời giải đáp như sau: Con trai và con gái không chỉ khác nhau về độ tuổi bắt đầu dậy thì mà còn có sự khác nhau về những thay đổi trong tuổi dậy thì. Cụ thể biểu hiện tuổi dậy thì con gái và con trai như sau:

Những điều cần biết về tuổi dậy thì ở nữ

Do nồng độ Estradiol phát triển đạt mức độ cao nên con gái tuổi dậy thì sẽ đến sớm hơn con trai. Vậy tuổi dậy thì ở nữ có đặc điểm gì? Sau đây là một số đặc điểm nhận biết con gái tuổi dậy:

Dấu hiệu tuổi dậy thì ở nữ qua những thay đổi về thể chất

• Ngực phát triển: Lúc này bạn sẽ thấy ở ngực xuất hiện cục u tròn bên trong gây sưng đau và hơi nhức. Sau đó, bầu ngực bắt đầu phát triển, ngực nhô lên cao dần và đầu núm vú khi này to có màu sắc thẫm hơn.
• “Cô bé” thay đổi: Nữ giới tuổi dậy thì sẽ có sự thay đổi về cả hình dạng và tính chất của “cô bé”. Âm hộ khi này hơi chếch xuống phía dưới, môi bé phát triển lớn dần lên và hơi thẫm lại. Ở giai đoạn này, âm hộ bắt đầu xuất hiện chất dịch màu trắng, âm đạo ẩm ướt và nhạy cảm hơn so với bình thường.
• Xuất hiện lông ở xung quanh vùng kín: Biểu hiện dậy thì sớm ở bé gái dễ dàng nhận biết nhất còn là sự xuất hiện của lông mu mọc lên xung quanh vùng kín. Lông mu lúc ban đầu mọc ít sau đó cùng với quá trình dậy thì, chúng bắt đầu mọc nhiều, dài, đen, xoăn và cứng hơn.
• Xuất hiện lông nách: Ngoài lông vùng kín ra thì dấu hiệu dậy thì ở bé gái còn là sự xuất hiện của lông nách. Lông nách mọc lên cứng và đen, tuy không dài như nam giới nhưng chúng vẫn sẽ gây ngứa cho vùng nách.
• Kinh nguyệt: Hiện tượng kinh nguyệt hàng tháng là dấu hiệu dậy thì ở bé gái cụ thể và rõ ràng nhất. Đây chính là yếu tố nhận biết cách dậy thì thành công hoàn thiện, là kết quả của quá trình biến đổi sinh lý cực lớn. Tuy nhiên ở tuổi dậy thì, kinh nguyệt nữ giới thường sẽ không ổn định. Bởi vì chức năng và hoạt động của buồng trứng lúc này đang trong giai đoạn hoàn thiện. Hơn nữa, nội tiết tố cơ thể khi này cũng chưa ổn định. Vì vậy, nữ giới sẽ xuất hiện hiện tượng rối loạn kinh nguyệt ở tuổi dậy thì.
• Chiều cao phát triển nhanh chóng: Chiều cao tăng vọt lên phát triển nhanh chóng cũng chính là một trong những dấu hiệu dậy thì sớm ở bé gái. Khi này, chiều cao bé gái có thể tăng vọt lên từ 7 - 8cm và tạm dừng phát triển sau khoảng 2 năm có kinh.
• Xuất hiện mụn trứng cá: Bé gái đến giai đoạn dậy thì sẽ xuất hiện mụn trứng cá trên mặt, da mặt cũng tiết ra nhiều bã nhờn hơn so với bình thường.
• Thay đổi giọng nói: Giọng nói của bé gái dậy thì sẽ trở nên trong trẻo, nhẹ nhàng, cao và trưởng thành hơn.
• Vóc dáng cơ thể thay đổi: Nữ giới tuổi dậy thì có vóc dáng trở nên mềm mại và quyến rũ hơn. Khi này, phần xương chậu sẽ phát triển, phần hông nhỏ lại, mông nở to ra,…

Tâm lý độ tuổi dậy thì ở nữ giới tuổi dậy thì

• Bé gái bắt đầu biết làm điệu, làm đỏm, chú ý đến cách ăn mặc của bản thân nhiều hơn.
• Trẻ bắt đầu có tình cảm nhớ mong, yêu thương, thích được yêu đương với bạn khác giới.
• Tâm lý trở nên mơ mộng, thích trò chuyện và giao lưu với bạn bè nhiều hơn với người thân.
• Nữ giới sau dậy thì thích tự quyết, thích thể hiện cái tôi của mình.

Tìm hiểu thêm:

- Cách tăng vòng 1 ở tuổi dậy thì

- Cấu tạo bội phận sinh dục nữ

- Lông mu có tác dụng gì

Những điều cần biết về tuổi dậy thì của nam giới

Khi con trai bước vào giai đoạn dậy thì, cơ thể nam giới sẽ tiết ra lượng hormon sinh dục nam đáng kể. Chính vì vậy, độ tuổi dậy thì ở nam thì sẽ có những thay đổi rõ rệt về thể chất, tâm lý và sinh lý như sau:

Những thay đổi về thể chất nhận biết dậy thì ở bé trai

• Thay đổi vóc dáng cơ thể: Sự thay đổi rõ rệt nhất của con trai khi đến tuổi dậy thì đó chính là vóc dáng cơ thể. Khi này, nam giới có sự thay đổi vượt bậc về chiều cao, trung bình mỗi năm chiều cao nam giới sẽ tăng lên khoảng 10cm và kéo dài trong khoảng 3 năm. Bên cạnh đó là hiện tượng: vai nở rộ, xuất hiện cơ bắp, cơ thể trở nên to và khỏe hơn.
• Xuất hiện lông và râu: Lông và râu cũng là một trong những đặc điểm nhận biết dậy thì ở nam giới điển hình. Thường lông mu xung quanh bộ phận sinh dục sẽ mọc lên trước. Ban đầu chỉ là những nhúm lông nhỏ, sau đó dần dần lông mọc dày và nhiều lên. Sau khoảng 2 - 3 năm kể từ khi lông mu xuất hiện thì nam giới tiếp tục xuất hiện lông nách, lông chân và râu và ria. 
• Giọng nói thay đổi: Bé trai và nam giới trưởng thành sẽ có giọng khác hẳn nhau. Sở dĩ có sự thay đổi này là bởi vì vào giai đoạn dậy thì, thanh quản mở rộng, dây thanh đới dày và to lên. Vì vậy, bé trai sẽ có hiện tượng vỡ giọng, giọng khi này trở nên khàn và ồm hơn. Sau một thời gian, giọng nam giới sẽ trở nên trầm và ấm hơn.
• Xuất hiện cục yết hầu: Cục yết hầu là sụn tuyến giáp, đây cũng là một trong những biểu hiện thay đổi khi nam giới đến độ tuổi dậy thì. Sở dĩ có sự thay đổi này là do hormone tuổi dậy thì ở nam giới gây ra, do đó mà khi này bạn sẽ thấy cục yết hầu nhô to ra.
• Cơ quan sinh dục phát triển: Tuổi dậy thì là giai đoạn mà cơ quan sinh dục phát triển nhiều nhất. Nam giới ở độ tuổi dậy thì, bìu sẽ to ra và trở nên sậm màu hơn, hai tinh hoàn khi này cũng lớn dần lên theo. Bên cạnh đó, dương vật cũng trở nên to và dài hơn, khi gặp những kích thích thì dương vật sẽ cương cứng và trở nên nhạy cảm hơn. 
• Xuất tinh: Xuất tinh chính là dấu hiệu nhận biết dậy thì điển hình nhất ở nam giới. Cậu bé khi ngủ say mơ thấy những điều mộng mị, ngọt ngào có thể xuất tinh ngay khi đang ngủ. Việc xuất tinh khi đang ngủ được gọi là hiện tượng mộng tinh.
• Xuất hiện mụn trứng cá: Cũng như nữ giới, nam giới đến tuổi dậy thì sẽ xuất hiện mụn trứng cá. Mụn nhiều hay ít còn tùy thuộc vào cơ địa của từng người.

Tâm lý nam giới thay đổi khi đến tuổi dậy thì

Nam giới khi bước vào độ tuổi dậy thì sẽ có sự thay đổi rõ rệt về tâm lý. Điển hình như một số thay đổi sau:

• Bé trai trở nên nghịch ngợm, khó bảo, ương bướng hơn, có xu hướng thể hiện cái tôi và ý kiến cá nhân mạnh mẽ.
• Nam giới có những thay đổi trong cảm xúc, có cảm giác nhớ nhung, yêu thương bạn khác giới.
• Nam giới trở nên sống hướng ngoại và thích được tự do, được bố mẹ tôn trọng quyền cá nhân, riêng tư.
• Cũng như nữ giới, bé trai khi này thích tâm sự và nói chuyện với bạn bè hơn là chia sẻ với bố mẹ.

Việc quan tâm đến con cái trong đội tuổi dậy thì là một việc làm vô cùng quan trọng. Cách tiếp cận của cha mẹ với các con trong giai đoạn này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của trẻ. Chính vì vậy, cha mẹ cần phải hết sức chú ý vấn đề này, tuyệt đối không được phép chủ quan. 

Trên đây là một số chia sẻ về vấn đề tuổi dậy thì ở nam và nữ giới. Hy vọng với những chia sẻ này các bậc phụ huynh đã hiểu rõ hơn về con cái mình. Cũng như có thêm những kiến thức y khoa bổ ích để quá trình chăm sóc con cái được đúng cách và hiệu quả. Bạn đọc nếu như còn có bất kỳ thắc mắc nào khác có thể liên hệ với chúng tôi theo số hotline 0379.544.317 để được giải đáp nhanh chóng.