Uống thuốc tránh thai có hại không? Sự thật về Vô sinh & Tác dụng phụ 2026
Bạn đang lo lắng việc uống thuốc tránh thai lâu dài sẽ làm 'teo' buồng trứng hoặc gây vô sinh sau này? Bạn phân vân không biết nên dùng loại hàng ngày hay khẩn cấp để ít hại sức khỏe nhất?
Đừng để những lời đồn thổi trên mạng làm bạn hoang mang. Trong bài viết này, Bác sĩ CKI Nguyễn Thị Thoàn (Hơn 40 năm kinh nghiệm Sản phụ khoa) sẽ phân tích rõ cơ chế hoạt động, mặt lợi - hại của từng loại thuốc và hướng dẫn bạn cách ngừa thai an toàn, bảo vệ thiên chức làm mẹ.
Thuốc tránh thai là gì ?
Thuốc tránh thai là tên gọi chung cho những loại thuốc có thành phần ngăn ngừa, ngăn chặn, phòng tránh khả năng đậu thai của người phụ nữ trong khi quan hệ tình dục.
Thông thường thuốc tránh thai phổ biến nhất trên thị trường là thuốc tránh thai khẩn cấp và thuốc tránh thai hằng ngày
Thuốc tránh thai hằng ngày thường chứa estrogen và progesterone đây là hai hormone sinh dục nữ có khả năng ngăn cản quá trình rụng trứng, làm dày màng nhầy cổ tử cung ngăn cản tinh trùng bơi về phía tử cung. Làm biến đổi thành tử cung không cho trứng làm tổ từ đó ngăn ngừa đậu thai. Thuốc tránh thai hằng ngày hầu hết là loại thuốc có liều lượng tránh thai ít nên đa phần phải dùng đều đặn mỗi ngày, uống đúng giờ. Ngày bắt đầu uống của tháng sau phải trùng với ngày bắt đầu uống của tháng trước.
Thuốc tránh thai khẩn cấp là loại thuốc có liều lượng tránh thai nhiều hơn thuốc tránh thai hằng ngày. Thuốc được sử dụng trong trường hợp quan hệ tình dục nam nữa mà đang dùng biện pháp tránh thai tự nhiên như xuất tinh ngoài, tính toán chu kỳ kinh nguyệt mà không chắc chắn sẽ phòng ngừa được. Ngoài ra thuốc tránh thai khẩn cấp còn được dùng trong trường hợp đột xuất quan hệ tình dục nam nữ mà quên uống thuốc tránh thai hằng ngày, đang quan hệ mà bao cao su bị rách..
Thuốc tránh thai có hại gì không?
Đây là câu hỏi được đặt ra nhiều khi chị em nghĩ tới việc phòng tránh mang thai ngoài ý muốn khi hướng đến sử dụng biện pháp phòng ngừa bằng thuốc tránh thai.
Nếu thuốc được uống theo đúng hướng dẫn sử dụng, hoặc theo đúng hướng dẫn của các y bác sĩ sẽ có những hiệu quả nhất định.
Tuy nhiên khi sử dụng thuốc tránh thai vẫn sẽ có những trường hợp ảnh hưởng nhất định đến người sử dụng.
Đối với thuốc tránh thai hằng ngày
Thời gian đầu dùng thuốc nhiều chị em sẽ cảm thấy mệt mỏi. Một số trường hợp bị xuất huyết âm đao giữa chu kì kinh.
Buồn nôn trong thời gian đầu dùng thuốc.
Căng tức ngực do thay đổi nội tiết tố đột ngột.
Tăng cân, khi uống thuốc cơ thể có xu hướng giữ nước nên gây ra cho chị em tình trạng tăng cân
Tâm lý thay đổi thất thường do việc dùng thuốc không đúng cách, thậm chí còn làm cho chị em có nguy cơ mắc bệnh trầm cảm.
Có nhiều trường hợp còn có thể ảnh hưởng tới thị lực.
Giảm ham muốn trong quan hệ tình dục, việc dùng thuốc tránh thai hằng ngày không đúng liều lượng dẫn tới tình trạng giảm ham muốn tình dục ở nữ giới. gây cảm giác đau đớn khi quan hệ.
Làm mất kinh nguyệt của nữ giới. việc sử dụng thuốc tránh thai hằng ngày quá liều lượng, làm thay đổi thấy thường mất sự cân bằng của nội tiết tố nữ dẫn tới tình trạng mất kinh nguyệt, mất khả năng rụng trứng.
Đối với thuốc tránh thai khẩn cấp
Thuốc tránh thai khẩn cấp có liều lượng estrogen với progesterone cực cao. Khiến cho nội tiết tố trong cơ thể của chị em thay đổi sau khi uống vào. Thuốc giúp làm dày niêm mạc tử cung để ngăn ngừa quá trình gặp nhau của tinh trùng và trứng nhằm không để quá trình thụ tinh diễn ra. Không cho phôi thai bám vào thành tử cung, dẫn tới không mang thai được. Tuy nhiên việc sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp gây ra sự mất cân bằng nội tiết tố trong cơ thể của nữ giới, từ đó gây ra nhiều tác dụng phụ cho người sử dụng.
Ngay khi sử dụng thuốc gây ra cảm giác bị buồn nôn, khó chịu, tức ngực cho các chị em. Hiện tượng này sẽ hết sau khi sử dụng thuốc khẩn cấp từ khoảng 5 đến 7 ngày.
Làm thay đổi chu kỳ kinh nguyệt, chậm kinh, rối loạn kinh nguyệt có tháng bị nhiều lần, có tháng không thấy kinh nguyệt.Người sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp nhiều lần có thể dẫn đến vô kinh, làm ảnh hưởng đến khả năng sinh nở của bản thân. Nặng hơn nữa là mất khả năng rụng trứng dẫn tới không còn khả năng làm mẹ.
Làm thay đổi bề mặt da. Da mặt có thể xuất hiện những vết nám , mụn mọc nhiều, ửng đỏ da mặt gây ngứa ngáy do nồng độ hormone thay đổi thất thường.
Ham muốn tình dục lúc này sẽ giảm kéo dài lên đến 2 tuần . Nguyên nhân chính cũng do việc sử dụng thuốc tránh thai gây cảm giác khó chịu cho cơ thể làm ảnh hưởng đến tâm trạng và cảm xúc của các chị em.
Có nguy cơ nhiễm các bệnh phụ khoa như viêm nhiễm, nhiễm khuẩn nấm .. do việc uống nhiều thuốc tránh thai khẩn cấp khiến cho nồng độ estrogen quá cao làm cho đề kháng trong cơ thể bị suy giảm.
Việc sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp bừa bãi còn gây ra những ảnh hưởng đến tim mạch, thận, gây ra hiện tượng đái tháo đường, do hormone estrogen và progesterone có trong thuốc tránh thai sẽ khiến rối loạn đông máu, gây đột quỵ, làm cơ thể khó kiểm soát được lượng đường.
Làm tăng nguy cơ ung thư, nếu không uống thuốc tránh thai đúng cách, không uống theo hướng dẫn của dược sĩ, bác sĩ. Nhiêu trường hợp dẫn tới các bệnh ung thư cực kỳ nguy hiểm mà chị em cần đối mặt như ung thư buồng trứng, ung thư cổ tử cung. Ngoài ra thì hệ tiêu hóa cũng chịu ảnh hưởng khá lớn bởi nội tiết tố trong cơ thể các chị em. Nên việc sử dụng thuốc khẩn cấp nhiều còn có thể gây ra ung thư gan.
Bác sĩ Thoàn hướng dẫn: Làm gì khi lỡ quên uống thuốc tránh thai?
Quên uống thuốc là "tai nạn" phổ biến nhất khiến vỡ kế hoạch. Tuy nhiên, bạn không cần quá hoảng loạn. Bác sĩ CKI Nguyễn Thị Thoàn đưa ra quy tắc "Bù liều" (áp dụng cho vỉ 21 viên hoặc 28 viên kết hợp) như sau:
Trường hợp 1: Quên 1 viên (So với giờ uống cố định)
- Xử lý: Uống ngay viên đó khi nhớ ra. Viên của ngày hôm nay vẫn uống vào giờ cố định như thường lệ (Nghĩa là có thể bạn sẽ phải uống 2 viên trong cùng 1 ngày).
- Độ an toàn: Vẫn đảm bảo hiệu quả tránh thai. Bạn không cần dùng thêm bao cao su.
Trường hợp 2: Quên 2 viên liên tiếp
- Xử lý: Uống bù ngay 1 viên khi nhớ ra. Đến giờ uống quy định của ngày hôm đó, uống tiếp viên thứ 2 (bỏ các viên đã quên trước đó đi).
- Độ an toàn: Hiệu quả thuốc đã giảm. Bạn BẮT BUỘC phải dùng bao cao su hoặc kiêng quan hệ trong 7 ngày tiếp theo cho đến khi thuốc phát huy tác dụng trở lại.
Trường hợp 3: Quên từ 3 viên trở lên
- Xử lý: Hiệu quả tránh thai của vỉ thuốc này coi như đã mất. Bạn nên bỏ vỉ thuốc đang uống dở. Chờ đến khi có kinh nguyệt trở lại và bắt đầu một vỉ mới hoàn toàn.
- Độ an toàn: Trong thời gian chờ vỉ mới (và 7 ngày đầu của vỉ mới), tuyệt đối phải dùng bao cao su khi quan hệ.
Mẹo "Sống chung" với thuốc tránh thai: Giảm 90% tác dụng phụ
Khi mới bắt đầu sử dụng thuốc tránh thai (đặc biệt là vỉ đầu tiên), cơ thể bạn cần thời gian để "làm quen" với lượng nội tiết tố mới. Các triệu chứng khó chịu như buồn nôn, đau đầu hay căng ngực thường chỉ là phản ứng tạm thời và sẽ tự biến mất sau 1-2 tháng.
Để vượt qua giai đoạn này một cách nhẹ nhàng nhất, Bác sĩ Thoàn mách bạn 3 bí quyết sau:
Khắc phục cảm giác buồn nôn
Đây là tác dụng phụ phổ biến nhất do thành phần Estrogen trong thuốc kích thích dạ dày.
Mẹo: Thay vì uống thuốc vào buổi sáng, hãy chuyển lịch uống thuốc sang buổi tối (sau ăn no) hoặc trước khi đi ngủ. Lúc này dạ dày đã có thức ăn lót dạ và bạn sẽ ngủ qua cơn buồn nôn.
Giảm căng tức ngực và tích nước (Tăng cân giả)
Nhiều chị em sợ thuốc làm béo lên. Thực tế, đó chỉ là do cơ thể giữ nước (water retention) chứ không phải tăng mỡ.
Mẹo:
- Hạn chế ăn mặn (giảm muối và đồ chấm).
- Mặc áo ngực rộng rãi, không gọng trong những ngày này.
- Uống nhiều nước lọc để hỗ trợ thận đào thải natri dư thừa.
Xử lý hiện tượng ra máu thấm giọt (Rong huyết)
Bạn có thể thấy vài đốm máu nâu ở quần lót dù chưa đến kỳ kinh. Đừng lo lắng, đây là hiện tượng niêm mạc tử cung đang điều chỉnh để thích nghi với thuốc.
Mẹo:
- Tuyệt đối không được dừng thuốc. Nếu dừng lúc này, chu kỳ của bạn sẽ rối loạn nghiêm trọng hơn.
- Cố gắng uống thuốc vào một khung giờ chính xác từng phút (Ví dụ: Luôn là 21h00 thay vì hôm 20h, hôm 22h). Việc nồng độ thuốc trong máu ổn định sẽ giúp hết ra máu vặt.
Một số lưu ý cần biết khi sử dụng thuốc tránh thai
Để đảm bảo việc sử dụng thuốc tránh thai không gây ra nhiều ảnh hưởng xấu tới cơ thể, các chị em cần tuân thủ uống đúng liều lượng thuốc theo hướng dẫn của dược sĩ, bác sĩ. Không lạm dụng thuốc quá nhiều.
Với thuốc tránh thai hằng ngày: cần uống mỗi ngày đều đặn theo đúng khung giờ, nên uống vào sáng sớm để tránh trường hợp quên thuốc . Ngày bắt đầu uống của tháng sau phải trùng với ngày uống bắt đầu của tháng trước. Trong trường hợp quên uống thuốc , có thể uống bù một viên vào buổi chiều hoặc buổi tối .
Với thuốc tránh thai khẩn cấp: các chuyên gia khuyên chỉ nên dùng tối đa 2 liều /tháng và 3 lần/ năm . Khi bản thân dùng nhiều hơn, các chị em nên đi khám để có thể kiểm tra tình trạng sức khỏe, tránh những trường hợp xấu xảy đến với cơ thể. Khi cần phòng tránh mang thai ngoài ý muốn các chị em nên uống thuốc tránh thai càng sớm càng tốt nên uống ngay sau khi quan hệ tình dục không biện pháp trong vòng 2h đầu, bởi lẽ thuốc tránh thai chỉ giúp ngăn ngừa khả năng đậu thai, chứ không có chức năng phá phôi thai. Thuốc tránh thai khẩn cấp phân phối trên thị trường có nhiều loại như thuốc tránh thai khẩn cấp 24h, 36h, 72h,… thì các chị em cũng cần đọc kỹ hướng dẫn trước khi sử dụng. Khi nhận thấy cơ thể không tốt và có nhiều triệu chứng sau khi sử dụng thuốc . Hãy đến các cơ sở y tế gần nhất để kiểm tra. Tránh những rủi ro không đáng có .
Tổng quan lại thì thuốc tránh thai hằng ngày hay thuốc tránh thai khẩn cấp có tỷ lệ phòng tránh thai, ngăn cản khả năng mang thai rất cao. Được các chuyên ra y bác sĩ khuyên dùng trong trường hợp cần phòng tránh gấp mang thai ngoài ý muốn. Tuy nhiên là phải dùng theo đúng quy định. Đúng liều lượng để tránh những trường hợp xấu có thể xảy ra với các chị em.
Theo đó nữa là thuốc tránh thai không có khả năng ngăn ngừa các bệnh lây lan qua đường tình dục như HIV/AIDS, giang mai, lậu…
Bài viết liên quan:
- Cách sử dụng thuốc tránh thai đúng cách
- Chậm kinh khi uống thuốc tránh thai khẩn cấp
