Bài viết này được Kiểm duyệt và Tham vấn Chuyên môn bởi:
Bác sĩ Vũ Hồng Lân
⭐ Bác sĩ Vũ Hồng Lân
Bác sĩ Vũ Hồng Lân là chuyên gia Ngoại khoa, Nam khoa & Hậu môn - Trực tràng với hơn 30 năm kinh nghiệm lâm sàng, từng giữ chức vụ Chủ nhiệm khoa Bệnh viện Quân y 354.
Tóm tắt Kinh nghiệm Chuyên môn Nổi bật:
Học vấn & Bằng cấp: Tốt nghiệp Học Viện Quân Y. Hoàn thành tốt nghiệp khóa tập huấn chuyên khoa tại Singapore.
Kinh nghiệm: Nguyên Chủ nhiệm khoa Chấn thương Chỉnh hình Bệnh viện Quân y 354 (1996 - 2019). Từng công tác tại Khoa Ngoại Bệnh viện 7B, Quân khu 7.
Chuyên môn sâu: Chuyên phẫu thuật điều trị Nam khoa (cắt bao quy đầu, rối loạn sinh lý), bệnh Hậu môn - Trực tràng (trĩ, rò hậu môn) và các tiểu phẫu ngoại khoa phức tạp.
Hiện tại: Là Bác sĩ Ngoại khoa chủ chốt tại Phòng khám Đa khoa Thái Hà từ năm 2019 đến nay.
Rất nhiều bệnh nhân đến phòng khám Thái Hà với nỗi lo lắng: 'Bố mẹ tôi bị trĩ nặng phải mổ, liệu tôi và con cái sau này có bị di truyền không?'. Đây là một câu hỏi rất hay và thực tế. Câu trả lời không đơn giản là 'Có' hay 'Không'. Thực tế y khoa năm 2026 chứng minh rằng: Bạn không thừa hưởng búi trĩ từ bố mẹ, nhưng bạn có thể thừa hưởng 'điểm yếu' của hệ thống mạch máu. Vậy làm sao để ngăn chặn gen xấu này kích hoạt bệnh? Hãy cùng Bác sĩ CKI Vũ Hồng Lân phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.
Bệnh trĩ có di truyền không?
Câu trả lời chính xác là: KHÔNG DI TRUYỀN TRỰC TIẾP.
Bệnh trĩ không phải là bệnh di truyền theo gen (như máu khó đông hay màu mắt). Tuy nhiên, yếu tố "Di truyền cơ địa" đóng vai trò quan trọng:
Bạn có thể thừa hưởng cấu trúc thành mạch máu yếu hoặc mô liên kết lỏng lẻo từ bố mẹ.
Nếu cộng thêm lối sống giống nhau (cùng ăn cay, lười vận động), nguy cơ mắc bệnh của con cái sẽ cao gấp 2-3 lần người bình thường.
Tóm Tắt Tin Sức Khỏe [Hiện]
Bác sĩ giải đáp bệnh trĩ có di truyền không
Bệnh trĩ là gì?
Bệnh trĩ là một loại bệnh khởi phát từ hiện tượng các cấu trúc phần tĩnh mạch ở hậu môn bị mất đàn hồi, trở nên co giãn bất thường khiến máu bị ứ đọng lại, lâu dần hình thành nên những búi trĩ gây sưng đau.
Bệnh thường có 2 dạng chính là trĩ nội và trĩ ngoại:
Trĩ nội: Là loại búi trĩ bắt nguồn ở trên đường lược và có một lớp niêm mạc bao phủ. Việc nhận biết thường khá khó khăn do búi trĩ nằm sâu trong hậu môn và ít có cảm giác khó chịu, đau đớn.
Trĩ ngoại: Thường thì búi trĩ ngoại sẽ xuất hiện ở dưới đường lược và được bao phủ bởi một lớp biểu mô vảy. Có thể dễ dàng nhận biết bệnh qua các triệu chứng bên ngoài, đồng thời búi trĩ ngoại còn gây ra hiện tượng đau đớn, chảy máu.
Theo nhiều nghiên cứu, bệnh trĩ thường bắt nguồn từ những nguyên nhân sau:
Do thói quen ăn uống không lành mạnh, không phù hợp, ăn ít rau xanh, chất xơ, tiêu thụ quá nhiều chất đạm, chất béo, thường xuyên uống bia rượu, ăn nhiều đồ cay nóng.
Ít vận động, thường xuyên ngồi lâu khiến quá trình lưu thông máu kém đi, các cơ co thắt hậu môn cũng không còn được đàn hồi khiến búi trĩ hình thành.
Trường hợp ăn quá nhiều đồ ăn không lành mạnh dễ dẫn đến táo bón, khi đi vệ sinh thường phải rặn mạnh để đẩy phân ra ngoài khiến niêm mạc trực tràng bị tổn thương. Đây cũng là một trong những nguyên nhân gây ra bệnh trĩ.
Thói quen đi đại tiện lâu, thường xuyên rặn mạnh hoặc xem phim, chơi game trong lúc đi đại tiện sẽ khiến vùng trực tràng dưới chịu nhiều áp lực, lâu dần sinh ra bệnh trĩ.
Với bà bầu ở những tháng cuối thai kỳ, do tử cung ngày càng phát triển với kích thước lớn, đồng thời kích thước của thai nhi cũng tăng lên làm vùng chậu, vùng hậu môn chịu nhiều áp lực và dễ bị sưng phồng.
Ngoài ra, khi cơ thể lão hóa, hệ tiêu hóa trở nên kém đi, các cơ vòng, cơ dọc ở hậu môn bị suy yếu và gây ra hiện tượng táo bón, lâu dần dẫn đến bệnh trĩ. Đối tượng có nguy cơ cao mắc phải bệnh thường là người già.
Thông thường, bệnh trĩ sẽ có một số triệu chứng khá dễ để nhận biết như ngứa rát ở búi trĩ, có cảm giác ẩm ướt thường xuyên, chảy máu bất thường khi đi đại tiện... Nếu chữa trị muộn, bệnh sẽ nhanh chóng tiến triển sang giai đoạn nặng và kèm theo rất nhiều biến chứng nguy hiểm.
Về vấn đề bệnh trĩ có di truyền không, các chuyên gia cho biết: Bệnh trĩ KHÔNG DI TRUYỀN TRỰC TIẾP. Việc những người sống trong cùng một gia đình mắc phải bệnh có thể là do ngẫu nhiên hoặc do thói quen ăn uống, sinh hoạt của mọi người giống nhau nên vô tình cùng mắc phải bệnh trĩ.
Nói chung, bệnh nhân không nên quá lo lắng khi biết mình mắc phải bệnh trĩ, hãy chủ động đi thăm khám trĩ, kiểm tra tại địa chỉ y tế uy tín. Tùy vào mức độ, giai đoạn của bệnh mà bác sĩ sẽ tư vấn cho phương pháp điều trị phù hợp.
Trong thời gian điều trị bệnh, bệnh nhân ngoài tuân thủ theo chỉ định, phác đồ điều trị bệnh của bác sĩ thì cũng cần kết hợp với chế độ sinh hoạt, ăn uống phù hợp để giúp bệnh nhanh được đẩy lùi.
Bản chất di truyền của bệnh trĩ: Gen hay Thói quen?
Giải mã mối liên hệ giữa "Cơ địa" và "Lối sống"
Khoa học Y tế 2026 xác định: Bệnh trĩ là kết quả của sự tương tác giữa Yếu tố nội sinh (Gen) và Yếu tố ngoại sinh (Thói quen).
🧬Yếu tố GEN (Điều kiện Cần)
Quy định cấu trúc Collagen & Elastin của thành mạch.
Nếu bố mẹ có thành mạch mỏng, kém đàn hồi, con cái sẽ thừa hưởng "hệ thống tĩnh mạch yếu" này.
Biểu hiện: Dễ bị suy giãn tĩnh mạch chân, thoát vị bẹn, trĩ.
🍔Yếu tố THÓI QUEN (Điều kiện Đủ)
Là "công tắc" kích hoạt bệnh bùng phát.
Gồm: Ăn cay nóng, uống ít nước, ngồi văn phòng >8 tiếng/ngày, nhịn đi vệ sinh.
Đây là lý do tại sao nhiều người cùng một nhà lại bị bệnh giống nhau (do cùng chế độ sinh hoạt).
💡
Kết luận quan trọng:
Gen chỉ nạp đạn, còn thói quen mới là kẻ bóp cò. Dù bạn có "gen xấu" (thành mạch yếu) nhưng nếu duy trì lối sống khoa học, bạn hoàn toàn có thể "khóa chặt" gen bệnh và sống khỏe mạnh suốt đời.
"Gia đình trĩ": Tại sao cả nhà cùng bị?
Không phải lây nhiễm, mà là sự "Sao y bản chính" lối sống
Khi một gia đình sống chung dưới một mái nhà, họ thường chia sẻ 3 thứ nguy hiểm sau đây, dẫn đến việc "cùng nhau mắc bệnh":
[Image of causes of hemorrhoids]
🌶️
1. Mâm cơm "Nóng & Khô"
Nếu mẹ thích nấu cay, mặn, ít rau xanh và cả nhà đều ăn như vậy trong 10-20 năm, thì hệ tiêu hóa của tất cả thành viên đều bị táo bón. Táo bón mãn tính chính là con đường ngắn nhất dẫn đến trĩ.
📺
2. Văn hóa "Ngồi lì"
Bố mẹ đi làm ngồi văn phòng, về nhà ngồi xem tivi. Con cái học online, chơi game. Cả nhà ít vận động khiến máu huyết vùng chậu lưu thông kém, gây áp lực lên tĩnh mạch hậu môn.
📱
3. Thói quen Toilet tai hại
Trẻ em thường học theo người lớn: Mang điện thoại/sách báo vào nhà vệ sinh và ngồi quá 15 phút. Thói quen này làm tăng áp lực ổ bụng lên gấp 3 lần, khiến búi trĩ sa ra ngoài nhanh chóng.
🪞 Hiệu ứng nhà gương (Mirror Effect)
Con cái là tấm gương phản chiếu của cha mẹ. Nếu bạn muốn con mình không bị trĩ, hãy thay đổi thói quen của chính mình trước. Đó là cách phòng ngừa di truyền tốt nhất.
3 Đối tượng có nguy cơ di truyền cao cần đề phòng
Nếu bạn thuộc nhóm này, hãy cẩn thận gấp đôi người thường
🦵
1. Gia đình có tiền sử Suy giãn tĩnh mạch chân
Nếu bố mẹ bạn hay bị đau chân, nổi gân xanh ngoằn ngoèo ở bắp chân, điều đó chứng tỏ hệ thống van tĩnh mạch của gia đình bạn kém bền vững. Tĩnh mạch hậu môn cũng có cấu trúc tương tự và rất dễ bị phình giãn thành búi trĩ.
Nguy cơ: Rất cao
🧶
2. Người có mô liên kết lỏng lẻo (Thoát vị)
Những người từng bị Thoát vị bẹn, Thoát vị rốn hoặc da quá mềm, dễ bầm tím... thường thiếu hụt Collagen/Elastin di truyền. Cấu trúc nâng đỡ ống hậu môn của họ rất yếu, dễ bị sa xuống khi chịu áp lực.
Nguy cơ: Cao
😖
3. Táo bón mãn tính từ nhỏ
Nếu bạn bị táo bón từ bé giống bố mẹ (dù ăn đủ rau), có thể bạn thừa hưởng đại tràng dài hoặc nhu động ruột kém bẩm sinh. Việc phải rặn thường xuyên từ nhỏ sẽ làm giãn tĩnh mạch sớm.
Nguy cơ: Trung bình
Bộ quy tắc "Ngắt mạch di truyền" cho thế hệ sau
Hãy bảo vệ con bạn khỏi "di sản bệnh tật" ngay từ hôm nay
1
Thiết lập "Giờ Vàng" đi vệ sinhTập cho trẻ đi đại tiện vào một khung giờ cố định (tốt nhất là buổi sáng, sau khi uống nước). Điều này tạo phản xạ có điều kiện cho ruột.
2
Quy luật 5 phút - Không công nghệTuyệt đối cấm mang điện thoại/iPad vào nhà vệ sinh. Thời gian ngồi bồn cầu không được quá 5 phút để tránh áp lực lên trực tràng.
3
Bổ sung "Chất xơ tàng hình"Nếu trẻ lười ăn rau, hãy xay nhỏ rau củ trộn vào cháo, thịt viên hoặc cho trẻ uống sinh tố. Đảm bảo đủ 20g chất xơ/ngày.
👶 Lưu ý quan trọng với trẻ nhỏ:
Hệ tĩnh mạch của trẻ đang phát triển. Nếu được rèn luyện đúng cách từ bé, thành mạch sẽ trở nên dẻo dai hơn, đủ sức chống lại yếu tố di truyền yếu kém từ bố mẹ. Đây gọi là "Cải thiện kiểu hình" (Epigenetics).
Như vậy, bài viết này đã giải đáp đầy đủ và giúp các bạn có câu trả lời cho vấn đề bệnh trĩ có di truyền không. Nếu còn băn khoăn hay thắc mắc gì, các bạn có thể liên hệ với các chuyên gia theo số 0379.544.317 để được giải đáp thêm.
Ở trẻ em, trĩ thường hiếm gặp. Nếu bé bị, nguyên nhân chủ yếu là do táo bón kéo dài hoặc chế độ ăn thiếu chất xơ, ít uống nước. Tuy nhiên, nếu trẻ có cấu trúc hậu môn yếu bẩm sinh (di truyền) thì sẽ dễ mắc bệnh hơn trẻ khác.
Làm sao biết mình có gen tĩnh mạch yếu?
Bạn có thể quan sát: Nếu bố mẹ hoặc bản thân bạn dễ bị suy giãn tĩnh mạch chân, hay bị bầm tím da, hoặc bị thoát vị bẹn... thì khả năng cao bạn thuộc nhóm có mô liên kết yếu và nguy cơ bị trĩ sẽ cao hơn.
Hồ sơ Bác sĩ Vũ Hồng Lân: Hơn 30 năm kinh nghiệm, Nguyên Chủ nhiệm khoa Chấn thương chỉnh hình BV Quân y 354. Chuyên sâu điều trị Nam khoa, Hậu môn - Trực tràng.
Bệnh trĩ có lây qua đường quan hệ, giặt chung đồ hay ngồi chung ghế không? Bác sĩ Vũ Hồng Lân khẳng định trĩ KHÔNG lây nhưng có tính di truyền và ảnh hưởng bởi lối sống.
Bác sĩ Nguyễn Thị Thoàn giải đáp: Ngứa hậu môn khi mang thai thường do trĩ, rạn da hoặc vệ sinh kém. Xem ngay 5 mẹo giảm ngứa an toàn không dùng thuốc.
Bác sĩ Vũ Hồng Lân cảnh báo: Đi ngoài ra máu đen (phân như hắc ín/bã cà phê) là dấu hiệu Xuất huyết tiêu hóa trên hoặc Ung thư dạ dày. Cần nội soi ngay.
Bác sĩ Vũ Hồng Lân khẳng định: Cắt trĩ bằng công nghệ HCPT/PPH giảm đau tới 98%, hồi phục sau 3-5 ngày. Xem bảng so sánh mức độ đau và gói khám trĩ 260k tại đây.
Bác sĩ Vũ Hồng Lân khẳng định: 90% mẹ bầu bị trĩ VẪN SINH THƯỜNG an toàn. Tuy nhiên, 3 trường hợp nào bắt buộc phải sinh mổ để tránh biến chứng? Xem ngay!
PHÒNG KHÁM ĐA KHOA THÁI HÀ UY TÍN CHẤT LƯỢNG TẠI HÀ NỘI
Địa chỉ: Số 11 Thái Hà - Đống Đa - Hà Nội
Tổng đài tư vấn: 0379544317 (Miễn phí tư vấn)
Thời gian làm việc của phòng khám:
08h00 - 20h00 (Các ngày trong tuần cả ngày T7 & CN - Lễ, Tết)