Mang Thai 3 Tháng Đầu Nên Kiêng Gì? 20+ Điều Cấm Kỵ Mẹ Cần Biết 2026

Tam cá nguyệt thứ nhất (3 tháng đầu) là giai đoạn "nhạy cảm" nhất của thai kỳ. Lúc này, phôi thai mới bắt đầu hình thành và bám vào tử cung nên chưa thực sự ổn định, nguy cơ dọa sảy hoặc dị tật bẩm sinh là cao nhất. Chỉ một chút sơ suất trong ăn uống hay sinh hoạt của mẹ cũng có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của bé yêu.

Vậy làm sao để mẹ tròn con vuông đi qua giai đoạn này? "Mang thai 3 tháng đầu nên kiêng gì?" chắc chắn là câu hỏi thường trực của mọi bà mẹ. Hãy cùng Bác sĩ CKI Nguyễn Thị Thoàn (Chuyên khoa Sản phụ khoa - Phòng khám Thái Hà) điểm danh ngay "Danh sách đen" những điều cấm kỵ chuẩn y khoa cập nhật 2026 dưới đây.

Tại sao mẹ bầu cần kiêng cữ trong suốt thời gian mang thai?

Đối với người phụ nữ mang thai thì hành trình làm mẹ là cả một hành trình dài và mang đến nhiều ý nghĩa đặc biệt, thiêng liêng. Đặc biệt, trong quá trình mang thai thì mẹ bầu sẽ trải qua quá trình vất vả, khó khăn, luôn mong muốn đem đến sức khỏe toàn diện cho cả hai.

Để đảm bảo an toàn và mang đến sức khỏe toàn diện cho cả mẹ bầu và thai nhi thì mẹ bầu cần chủ động tìm hiểu và nắm rõ được những điều kiêng kỵ trong 3 tháng đầu và suốt thời gian thai kỳ sau đó. Bởi vì việc kiêng cữ đúng cách là điều hết sức cần thiết và việc kiêng cữ là để đảm bảo sự an toàn cho cả mẹ bầu và thai nhi, lý do cần phải kiêng cữ như sau:

• Trong quá trình mang thai khiến cho nhiều chị em phụ nữ trở nên nhạy cảm, mệt mỏi hơn và nhất là trong những tháng đầu khi mang thai, do sự thay đổi đột ngột của nội tiết tố, thậm chí còn gặp nhiều những triệu chứng khó chịu trong suốt thời gian mang thai.
• Trong quá trình mang thai và đặc biệt là trong 3 tháng đầu thì hệ miễn dịch và sức đề kháng của mẹ bầu sẽ bị sụp giảm hơn nhiều so với bình thường, vì vậy việc kiêng cữ đúng cách sẽ khiến mẹ bầu phòng ngừa các bệnh lý và hạn chế những ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi.
• Việc biết rõ được những điều cần phải kiêng kỵ trong 3 tháng đầu mang thai và suốt thời gian mang thai là điều mà bất kỳ thai phụ nào cũng nên biết, bởi nếu không tuân thủ việc kiêng cữ thì sẽ khiến thai nhi bị ảnh hưởng, gây ra sảy thai, lưu thai, sinh non...

Dinh dưỡng 3 tháng đầu: Danh sách thực phẩm "Gây sảy thai" mẹ cần tránh xa

⚠️ Lời cảnh báo từ Bác sĩ Nguyễn Thị Thoàn

"Trong 12 tuần đầu, phôi thai chưa bám chắc vào tử cung. Mẹ bầu cần tuyệt đối tránh các thực phẩm chứa hoạt chất gây co bóp tử cung (như Bromelain, Papain) hoặc các món ăn có nguy cơ nhiễm khuẩn (Listeria, Salmonella). Ăn nhầm những thực phẩm này có thể dẫn đến động thai, thậm chí là sảy thai hoặc lưu thai đáng tiếc."

Những loại thực phẩm cần tránh trong thời gian mang thai

Việc có một chế độ dinh dưỡng khoa học sẽ giúp mẹ bầu trong suốt thời gian mang thai sẽ được khỏe mạnh, và thai nhi trong bụng được phát triển trong điều kiện tốt nhất. Do đó, bên cạnh việc tìm hiểu những thực phẩm tốt cho thời gian mang thai thì mẹ bầu cũng cần lưu ý kiêng kỵ những loại thực phẩm cần tránh trong thai kỳ, bao gồm những loại thực phẩm sau:

• Thực phẩm sống, những đồ chưa qua chế biến và được nấu chín như cá sống, sushi, trứng sống, thịt tái...
• Những thực phẩm hoặc đồ ăn đã chế biến để trong tủ lạnh 1 thời gian dài.
• Các loại cá có chứa hàm lượng thủy ngân cao.
• Một số các loại rau củ quả như: rau ngót, mướp đắng, đu đủ xanh, dứa...
• Sữa tươi chưa qua tiệt trùng.

Hạn chế lượng đường nạp vào cơ thể

Theo các chuyên gia về dinh dưỡng cho biết phụ nữ trong quá trình thai nghén nên tránh các loại thực phẩm, đồ ăn, đồ uống có chứa nhiều đường. Đây cũng là một điều cần hết sức lưu ý kiêng kỵ trong thời gian 3 tháng đầu khi mang thai và trong suốt thời gian thai kỳ.

Nguyên nhân của việc kiêng đường trong quá trình mang thai là vì lượng đường cao sẽ dẫn đến tình trạng tăng cân mất kiểm soát, mắc bệnh tiểu đường thai kỳ, tăng huyết áp, tiền sản giật... Không chỉ dừng lại ở đó, chế độ dinh dưỡng của người mẹ trong quá trình mang thai sẽ là làm ảnh hưởng chỉ số BMI của đứa trẻ.

Hạn chế sử dụng nhiều muối trong các món ăn

Trong các điều mà phụ nữ mang thai cần kiêng kỵ thì ngoài việc cần tránh nạp quá nhiều đường vào cơ thể thì cũng cần hạn chế việc ăn quá nhiều muối. Việc ăn mặn lâu ngày ăn gây ra tình trạng tích nước, làm tay chân phù nề, tăng huyết áp, choáng váng, đau đầu, tức ngực... làm mất cân bằng các chất trong cơ thể, làm mẹ bầu thường xuyết khát nước, mệt mỏi. Bên cạnh đó, việc ăn quá nhiều muối còn gây ra các bệnh lý liên quan đến dạ dày, gan, thận. Ngoài ra, mẹ bầu khi nạp quá nhiều muối còn làm ảnh hưởng có hại đến thận của thai nhi, dẫn đến việc phải đối mặt với những tổn thương.

Xem thêm: Mang thai 3 tháng đầu nên ăn gì

Hạn chế các đồ uống chứa caffein trong thai kỳ

Nếu mẹ bầu mỗi ngày nạp vào cơ thể một lượng nhỏ cà phê thì sẽ không gây hại cho cơ thể, tuy nhiên mẹ bầu vẫn nên kiểm soát thói quen và tốt nhất là nên kiêng kỵ sử dụng đồ uống chứa caffein trong khi mang thai 3 tháng đầu và suốt thai kỳ. Lý do là vì, trong cafein có khả năng gây ra tình trạng tăng huyết áp thai kỳ, nhịp tim nhanh, là bà bầu mất ngủ từ đó ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe. Hơn nữa, chất cafein khi đi qua nhau thai còn gây ra sự cản trở quá trình hấp thu chất dinh dưỡng, từ đó việc phát triển của thai nhi cũng bị cản trở và ảnh hưởng theo.

Không sử dụng rượu bia và các loại đồ uống có cồn

Phụ nữ mang thai luôn được các chuyên gia khuyến cáo việc không sử dụng các loại đồ uống có cồn như rượu, bia, bởi vì điều đó sẽ làm ảnh hưởng có hại đến sức khỏe của thai nhi. Việc không sử dụng rượu bia và các loại đồ uống có cồn không chỉ cần phải kiêng kỵ trong 3 tháng đầu mang thai mà cần phải kiêng trong suốt cả thai kỳ.

Việc sử dụng rượu bia trong quá trình mang thai có khả năng làm giảm lượng oxy và ngăn chặn các chất dinh dưỡng cung cấp cho thai nhi, làm ảnh hưởng đến sự phát triển của thai. Nguy hiểm hơn nữa, việc sử dụng rượu bia và các loại đồ uống có cồn có dẫn đến tình trạng suy thai và dị tật về trí não, đặc điểm trên gương mặt của trẻ sơ sinh.

Không nên ăn quá nhiều

Việc tiếp theo mà thai phụ cần chú ý chính là không ăn quá nhiều trong cùng một lúc trong thời gian 3 tháng đầu và suốt thai kỳ. Nhiều người hay có quan niệm trong thời gian mang thai thì nên ăn nhiều hơn bình thường, vì là ăn cho 2 người và ăn nhiều thì thai nhi mới có sức khỏe tốt, những thực chất đây là một quan niệm hoàn toàn sai lầm.

Tuy nhu cầu bổ sung chất dinh dưỡng trong quá trình mang thai có tăng cao, những không cần phải là tăng gấp đôi khẩu phần ăn, Việc ăn quá nhiều sẽ khiến thai phụ phải đối mặt với tình trạng tăng cân mất kiểm soát, từ đó còn gây ra rất nhiều bệnh và tác hại nguy hiểm đến với sức khỏe của cả người mẹ và thai nhi. Vì thế, mẹ bầu hãy chú ý ăn uống một cách khoa học, ăn đủ chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể.

Không nhịn ăn để giảm cân khi mang thai

Nhiều bà bầu lo lắng khi bầu sẽ ăn nhiều và tăng cân nên đã không quan tâm bổ sung chất dinh dưỡng và thậm chí là kiêng khem quá mức trong thời gian mang thai. Việc này hoàn toàn sai lầm, trong quá trình mang thai nếu nhịn ăn để giảm cân thì sẽ không thể cung cấp đủ năng lượng cần thiết cho cơ thể, khiến sức khỏe bị giảm sút, suy nhược cơ thể, không đủ chất dinh dưỡng để thai nhi có thể phát triển khỏe mạnh, từ đó còn gây ra những hậu quả cho sức khỏe sau này.

Vì vậy, việc nhịn ăn giảm cân cũng là một trong những điều kiêng kỵ khi mang tháng 3 tháng đầu và suốt thai kỳ mà nhiều chị em cần lưu ý. Nếu trong quá trình mang thai, thai phụ sợ tăng cân quá nhiều thì thay vì việc nhịn ăn thì chị em cần xây dựng một chế độ ăn uống khoa học, đầy đủ dưỡng chất cần thiết cho cơ thể mà không lo bị tăng cân.

Tránh uống canxi và sắt vào buổi tối

Nếu chị em khi mang thai vẫn đang chưa biết về những điều kiêng kỵ trong 3 tháng đầu mang thai và suốt thai kỳ thì cần chú ý không được uống canxi và sắt vào buổi tối. Bởi đây là thời gian mà sắt và canxi khó có thể được cơ thể hấp thụ được, nếu nạp các chất này vào buổi tối thì vừa không mang lại hiệu quả như mong muốn, vừa không hấp thụ được vào cơ thể làm dư thừa sắt và canxi, và gây ra các vấn đề khác cho cơ thể như nóng trong người, rối loạn tiêu hóa, táo bón... và lâu dài còn có nguy cơ gây ra sỏi thận.

Đọc thêm: Thực phẩm bổ xung canxi cho bà bầu

Kiêng khem trong sinh hoạt & Vận động: Từ giấc ngủ đến dáng đi

🛡️ Cẩm Nang An Toàn Thai Kỳ

Những thói quen nhỏ quyết định sức khỏe lớn

🚶‍♀️ Tư thế đi đứng & Làm việc

• Không đứng/ngồi quá lâu: Gây phù nề, tê bì chân. Hãy đi lại nhẹ nhàng sau mỗi 45 phút.
• Không cúi gập người: Cúi đột ngột dễ làm mất thăng bằng và chèn ép bụng. Hãy khuỵu gối xuống từ từ.
• Kiêng giày cao gót: Dễ gây ngã và đau lưng.

🛌 Tư thế ngủ & Nghỉ ngơi

• Tránh nằm ngửa/sấp: Gây cản trở máu nuôi thai. Tư thế tốt nhất là nằm nghiêng bên trái (có gối đỡ).
• Kiêng thức khuya: Ngủ muộn làm mẹ kiệt sức, thai nhi chậm phát triển. Cần ngủ đủ 8 tiếng/ngày.

💆‍♀️ Massage & Bấm huyệt

Tuyệt đối không tùy tiện bấm huyệt, đặc biệt là vùng mắt cá chân, cổ tay vì có thể kích thích tử cung co bóp gây sảy thai. Chỉ nên massage thư giãn nhẹ nhàng 15-20 phút.

🚫 Kích thích nhũ hoa

Đầu ti có dây thần kinh nối thẳng đến tử cung. Việc xoa bóp, kích thích nhũ hoa (kể cả khi quan hệ) sẽ gây co thắt tử cung, tăng nguy cơ động thai.

⚠️ Danh sách CẤM tuyệt đối trong 3 tháng đầu

• Leo cầu thang quá nhiều: Tăng áp lực cột sống, dễ trượt ngã.
• Bê vác vật nặng: Nguy cơ sa tử cung và sảy thai cao.
• Trò chơi cảm giác mạnh: Tàu lượn, lướt sóng gây tăng huyết áp đột ngột.
• Quan hệ thô bạo: 3 tháng đầu và 3 tháng cuối cần hạn chế, nhẹ nhàng.



• Tắm nước quá nóng / Xông hơi: Gây dị tật ống thần kinh.

Kiêng khem về mặt Y tế & Môi trường sống

🧠 Bảo Vệ Thai Nhi Khỏi Tác Nhân Bên Ngoài

💊 Thận trọng với Thuốc & Y tế

Không tự ý dùng thuốc: Kể cả thuốc cảm cúm thông thường. Thành phần thuốc có thể đi qua nhau thai gây dị tật. Mọi loại thuốc uống vào người phải có chỉ định của bác sĩ.

Tránh tia X-quang: Tiếp xúc với tia X liều cao hoặc nhiều lần có thể gây tổn thương DNA của thai nhi. Hãy thông báo mình mang thai trước khi vào phòng chụp chiếu.

☢️ Tránh xa Hóa chất & Khói bụi

Khói thuốc lá (Chủ động & Thụ động): Chứa Nicotine làm giảm oxy nuôi thai, tăng nguy cơ thai chết lưu, sinh non. Mẹ bầu cần tránh xa nơi có người hút thuốc.

Mùi sơn & Dung môi: Sơn nhà, sơn dầu chứa chì và dung môi bay hơi. Ngửi phải dễ gây buồn nôn, chóng mặt và ảnh hưởng thần kinh thai nhi.

🧘‍♀️ Bảo vệ Thính giác & Cảm xúc

Tránh tiếng ồn lớn: Tiếng ồn cường độ cao (karaoke to, công trường) làm tăng nhịp tim thai, gây hại thính giác và khiến mẹ bị stress.

Kiểm soát Stress: Căng thẳng, suy nghĩ tiêu cực kéo dài làm rối loạn giấc ngủ, ăn uống, khiến thai nhi kém phát triển và rối loạn hành vi sau sinh.

⚠️ Đặc biệt lưu ý: Không tiếp xúc với phân chó mèo (nguy cơ nhiễm ký sinh trùng Toxoplasma) và tránh tắm nước quá nóng để ngăn ngừa dị tật ống thần kinh.

Như vậy, bài viết đã chia sẻ toàn bộ 28 điều kiêng kỵ khi mang thai mà nhiều chị em phụ nữ đang rất quan tâm. Việc nắm được những điều kiêng kỵ trong 3 tháng đầu mang thai và suốt thai kỳ sẽ giúp thai phụ có sự chuẩn bị tốt hơn, chăm sóc bản thân kỹ lưỡng hơn, đảm bảo thai nhi sẽ được phát triển toàn diện trong một môi trường tốt nhất. Nếu như chị em còn đang có những băn khoăn, thắc mắc nào hoặc chưa hiểu rõ về việc kiêng kỵ trong quá trình mang thai thì có thể liên hệ đến các bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn và giải đáp thắc mắc.

Bài viết nên xem: Địa chỉ khám và siêu âm thai tốt tại Hà Nội