Bài viết này được Kiểm duyệt và Tham vấn Chuyên môn bởi:
Bác sĩ Chuyên khoa II Nguyễn Minh Thư
⭐ Bác sĩ Chuyên khoa II Nguyễn Minh Thư
Bác sĩ Chuyên khoa II Nguyễn Minh Thư là chuyên gia Ngoại khoa và Nam học với hơn 35 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực khám chữa bệnh nam khoa, bệnh xã hội và các bệnh lý ngoại khoa.
Tóm tắt Kinh nghiệm Chuyên môn Nổi bật:
Học vấn & Bằng cấp: Tốt nghiệp Học viện Quân Y (năm 1985). Đạt danh hiệu Bác sĩ Chuyên khoa II (CKII).
Kinh nghiệm: Nguyên Chủ nhiệm khoa Ngoại chung tiết niệu tại Bệnh viện 105; Nguyên Chủ nhiệm khoa Ngoại tại Bệnh viện 43; Từng công tác tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.
Thành tích: Nhận "Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo ngành y" và Huân chương chiến công hạng Nhất, Nhì, Ba.
Chuyên môn sâu: Chuyên thăm khám và điều trị các bệnh Nam khoa (viêm nhiễm, rối loạn chức năng sinh lý), Bệnh xã hội và Ngoại khoa tổng quát.
Hiện tại: Bác sĩ Ngoại khoa chủ chốt tại Phòng khám Đa khoa Thái Hà.
Nhiều người lầm tưởng giang mai chỉ lây khi "quan hệ" thâm nhập, nhưng thực tế xoắn khuẩn Treponema pallidum tinh vi hơn bạn nghĩ rất nhiều. Có những trường hợp mắc bệnh oan uổng chỉ vì một nụ hôn sâu hoặc thói quen dùng chung đồ cá nhân mà không hề hay biết.
Vậy chính xác bệnh giang mai lây qua đường nào? Làm sao để bảo vệ bản thân và gia đình? Hãy cùng Bác sĩ CKII Nguyễn Minh Thư (Chuyên gia Bệnh xã hội hơn 35 năm kinh nghiệm) vạch trần 4 con đường lây nhiễm chính trong bài viết dưới đây.
Tóm tắt nhanh: 4 Con đường lây truyền bệnh Giang mai
Xoắn khuẩn giang mai xâm nhập vào cơ thể người lành chủ yếu qua các con đường sau:
🛑 Đường tình dục (95%): Bao gồm cả quan hệ bằng miệng (Oral sex), hậu môn (Anal sex) và âm đạo.
🩸 Đường máu: Tiêm chích ma túy chung kim, nhận máu từ người nhiễm bệnh.
🤱 Từ mẹ sang con: Lây qua nhau thai (giang mai bẩm sinh) hoặc khi sinh thường.
🛁 Tiếp xúc gián tiếp (Hiếm gặp): Dùng chung khăn tắm, đồ lót ẩm ướt, bàn chải đánh răng có dính dịch tiết chứa xoắn khuẩn.
Bác sĩ Thư giải mã 3 Lầm tưởng tai hại về đường lây Giang mai
Nhiều bệnh nhân đến phòng khám trong trạng thái hoang mang tột độ vì sợ lây bệnh từ những sinh hoạt đời thường. Dưới đây là những SỰ THẬT khoa học mà Bác sĩ CKII Nguyễn Minh Thư muốn làm rõ để bạn an tâm:
🚽Lầm tưởng 1: "Ngồi chung bồn cầu, dùng chung khăn tắm là bị lây?"
✅ SỰ THẬT: KHÔNG LÂY (Rất hiếm).
Xoắn khuẩn giang mai là loài vi khuẩn "yếu ớt" khi ra khỏi cơ thể người. Chúng sẽ chết rất nhanh khi gặp môi trường khô ráo, lạnh hoặc tiếp xúc với xà phòng/hóa chất tẩy rửa. Do đó, việc lây nhiễm qua tay nắm cửa, bệ xí hay hồ bơi là gần như không thể xảy ra.
🥢Lầm tưởng 2: "Ăn chung bát đũa, gắp thức ăn cho nhau sẽ lây?"
✅ SỰ THẬT: KHÔNG LÂY.
Bệnh giang mai không lây qua đường tiêu hóa. Dù trong nước bọt người bệnh có xoắn khuẩn (nếu họ bị giang mai ở miệng), nhưng enzyme trong nước bọt và axit dạ dày, cộng với nhiệt độ của thức ăn sẽ tiêu diệt vi khuẩn nhanh chóng. Bạn hoàn toàn có thể ăn cơm chung với người bệnh bình thường.
✅ SỰ THẬT: KHÔNG LÂY (Trừ khi hôn sâu).
Những cái ôm, bắt tay, hay hôn nhẹ lên má (hôn xã giao) là an toàn vì da lành lặn là "tấm khiên" bảo vệ tốt nhất. Bệnh chỉ lây khi bạn hôn sâu (hôn kiểu Pháp) trao đổi nước bọt trực tiếp và người kia đang có vết loét giang mai trong miệng.
💡 Tóm lại:
"95% các ca mắc Giang mai đến từ con đường Tình dục không an toàn (bao gồm cả Oral Sex và Anal Sex). 5% còn lại là qua đường máu và mẹ sang con. Các tiếp xúc xã hội thông thường rất an toàn, bạn không nên quá kỳ thị hay lo lắng thái quá."
Bệnh giang mai lây qua đường nào?
Theo như nghiên cứu thì bệnh giang mai chủ yếu lây qua những con đường sau:
4 con con đường lây lan của bệnh giang mai
1. Quan hệ tình dục không an toàn và bảo vệ
Tình dục là con đường lây truyền bệnh giang mai cơ bản, chủ yếu nhất. Xoắn khuẩn giang mai lây lan rất nhanh trong môi trường ẩm và ấm. Trong khi đó, cơ quan sinh dục lại đáp ứng đủ các điều kiện cần và đủ để xoắn khuẩn phát triển và gây bệnh.
Khi mắc bệnh sau 2 đến 9 tháng, người bệnh sẽ thấy triệu chứng đầu tiên là xuất hiện nốt “săng” giang mai ở môi lớn, môi nhỏ, âm hộ, âm đạo, cổ tử cung (nữ giới), quy đầu, thân dương vật, bao quy đầu (nam giới)… Miệng, hậu môn trực tràng cũng là những vị trí mà “săng” giang mai phát triển nếu bạn thực hiện oral sex hoặc anal sex với mầm bệnh.
2. Mẹ lây sang con
Nếu phụ nữ bị giang mai khi mang thai thì nguy cơ lây cho thai nhi qua nhau thai hoặc cổ tử cung khi sinh thường là rất lớn.
Để biết trẻ sơ sinh có bị nhiễm bệnh giang mai từ mẹ hay không, thì sau khi trẻ sinh ra hãy thực hiện xét nghiệm phản ứng sàng lọc RPR và TPHA. Hoặc quan sát những biểu hiện bên ngoài của trẻ như: Suy dinh dưỡng (nhẹ cân, còi cọc), da nhăn nheo, xám xịt, tim bẩm sinh hoặc nổi ban khắp người…
Để phòng tránh việc lây truyền bệnh giang mai cho trẻ, các thai phụ nên thực hiện khám giang mai định kỳ, đồng thời thực hiện những hướng dẫn, chỉ định của bác sĩ. Khi sinh thì nên sinh mổ để ngăn ngừa việc trẻ hé miệng khi chui qua cổ tử cung.
3. Máu
Con đường lây truyền bệnh giang mai này khá hiếm gặp ở người bình thường mà chỉ hay gặp ở những con nghiện dùng chung bơm kim tiêm hoặc các trường hợp cho – nhận máu mà không biết đối phương mắc bệnh giang mai.
4. Tiếp xúc gián tiếp
Chẳng hạn như việc dùng chung bàn chải đánh răng, quần áo lót, chậu, khăn tắm…Trên thực tế, xoắn khuẩn giang mai rất khó sống sót ở môi trường ngoài cơ thể quy vài giờ đồng hồ, thậm chí còn rất dễ chết trong môi trường kiềm. Nhưng nếu không may bạn dùng những đồ dùng đó ngay sau khi “mầm bệnh” sử dụng nó thì không thể tránh được việc bạn bị lây nhiễm.
Oral Sex (Quan hệ bằng miệng) - "Ổ bệnh" thường bị bỏ quên
Rất nhiều bệnh nhân đến gặp Bác sĩ CKII Nguyễn Minh Thư với triệu chứng lở loét ở miệng và khăng khăng: "Cháu chưa từng quan hệ thực sự (thâm nhập), cháu chỉ Oral Sex thôi thì sao bị Giang mai được?". Đây là một lầm tưởng tai hại.
👄 Tại sao Oral Sex lại dễ lây Giang mai?
Niêm mạc ở miệng, họng, lưỡi và nướu răng mỏng hơn rất nhiều so với da tay chân. Trong quá trình quan hệ bằng miệng, sự cọ xát mạnh hoặc những vết xước siêu nhỏ (do đánh răng, do nhiệt miệng có sẵn) sẽ là "cánh cửa mở toang" đón xoắn khuẩn Treponema pallidum xâm nhập trực tiếp từ dịch tiết sinh dục của bạn tình vào máu của bạn.
⚠️ Cảnh báo: Đừng nhầm lẫn Giang mai ở miệng với "Nhiệt miệng"
Giang mai ở họng/miệng thường bị bỏ qua vì triệu chứng rất giống viêm họng hạt hoặc nhiệt miệng. Dưới đây là cách phân biệt:
Đặc điểm
🍃 NHIỆT MIỆNG (Lành tính)
☣️ SĂNG GIANG MAI (Nguy hiểm)
Cảm giác
Rất đau rát, xót khi ăn uống hoặc nói chuyện.
Thường KHÔNG ĐAU, KHÔNG NGỨA (kể cả khi vết loét to). Đây là điểm "chết người" khiến bệnh nhân chủ quan.
Hình dạng
Vết loét nhỏ, bờ đỏ, đáy màu vàng hoặc trắng đục.
Vết trợt nông hình tròn/bầu dục, đáy đỏ tươi như thịt, cứng như sụn (gọi là Săng cứng).
Thời gian
Tự khỏi sau 7 - 10 ngày.
Tự lặn sau 3 - 6 tuần (nhưng thực chất vi khuẩn đã đi sâu vào máu chuyển sang giai đoạn 2).
🛑 Bác sĩ Thư khuyên thật lòng:
"Nếu bạn có quan hệ bằng miệng (Oral Sex) và thấy họng đau âm ỉ, nổi hạch ở cổ, hoặc có vết loét lạ không đau... Đừng tự mua thuốc nhiệt miệng về bôi! Hãy đi xét nghiệm RPR/TPHA ngay. Phát hiện giang mai giai đoạn 1 ở miệng điều trị rất dễ, nhưng để lâu vi khuẩn ăn vào não và tim thì hậu quả khôn lường."
Giai đoạn nào Giang mai lây lan "dữ dội" nhất?
Một hiểu lầm chết người mà Bác sĩ CKII Nguyễn Minh Thư thường gặp: Bệnh nhân thấy các vết loét tự lành, da dẻ nhẵn nhụi trở lại thì tưởng bệnh đã khỏi và vô tư quan hệ. Thực tế, đây là lúc "cơn bão" lây nhiễm đang âm thầm diễn ra.
📉 BIỂU ĐỒ KHẢ NĂNG LÂY NHIỄM THEO THỜI GIAN
🔥 Giai đoạn 1 & 2 (Năm đầu tiên): LÂY MẠNH NHẤT
Lúc này, các vết Săng giang mai (vết loét) và các nốt ban đỏ chứa hàng tỷ xoắn khuẩn Treponema pallidum nằm ngay trên bề mặt da/niêm mạc. Chỉ cần một tiếp xúc cọ xát nhẹ khi quan hệ là xoắn khuẩn sẽ "nhảy" sang bạn tình ngay lập tức. Khả năng lây nhiễm lên tới 95%.
⚠️ Giai đoạn Tiềm ẩn (Năm thứ 2 trở đi): VẪN LÂY ÂM THẦM
Các triệu chứng biến mất hoàn toàn, người bệnh trông như người khỏe mạnh. Tuy nhiên, xoắn khuẩn đã đi vào máu. Dù khả năng lây qua đường tình dục giảm đi, nhưng vẫn lây rất mạnh qua đường máu và truyền từ mẹ sang con.
❄️ Giai đoạn cuối (Giang mai thần kinh/củ): ÍT LÂY NHƯNG TỬ VONG CAO
Lúc này xoắn khuẩn đã khu trú sâu vào nội tạng (tim, gan, não) để phá hủy cơ thể người bệnh. Khả năng lây cho người khác qua đường tình dục gần như bằng 0, nhưng người bệnh đối mặt với nguy cơ tàn phế, đột quỵ hoặc tử vong.
🛑 CẢNH BÁO: "SĂNG GIANG MAI TỰ BIẾN MẤT"
"Đặc điểm quái ác nhất của Giang mai là các vết loét (săng) sẽ tự lành sau 3 - 6 tuần dù bạn KHÔNG ĐIỀU TRỊ GÌ CẢ. Điều này khiến 90% bệnh nhân chủ quan nghĩ mình đã khỏi bệnh và tiếp tục quan hệ, vô tình gieo rắc mầm bệnh cho cộng đồng."
Trên đây là những chia sẻ cơ bản của Phòng khám đa khoa Thái Hà về vấn đề bệnh giang mai lây qua đường nào. Nếu còn thắc mắc hay cần tư vấn, xin các bạn vui lòng gọi điện đến hotline 0379544317 hoặc chat trực tiếp với các chuyên gia của Phòng khám đa khoa Thái Hà trên hệ thống tư vấn trực tuyến.
Bị mụn rộp sinh dục khám ở đâu kín đáo? Review 8 bệnh viện & phòng khám chữa HSV tốt nhất (Da Liễu TW, Bạch Mai, Thái Hà...). Xem bảng giá xét nghiệm HSV & Liệu pháp miễn dịch gen 2026. Tư vấn bởi BS Lê Thị Cẩm Hương.
Bị bệnh lậu uống thuốc gì? Bác sĩ Cẩm Hương chia sẻ phác đồ kháng sinh đặc trị lậu cấp & mãn tính, cảnh báo lậu kháng thuốc và giải pháp DHA phục hồi nhanh. Gói khám ưu đãi 260k.
Nổi mụn thịt, u nhú vùng kín có phải sùi mào gà? Bác sĩ Minh Thư chia sẻ 5 biểu hiện sùi mào gà giai đoạn đầu dễ bị bỏ qua nhất. Đăng ký gói khám ưu đãi chỉ 260K tại đây.
Bị bệnh giang mai uống thuốc gì? BS CKI Lê Thị Cẩm Hương chia sẻ phác đồ tiêm Penicillin kết hợp liệu pháp miễn dịch giúp tiêu diệt xoắn khuẩn, ngăn ngừa tái phát.
Bệnh lậu gây vô sinh ở nữ như thế nào? Bác sĩ CKI Lê Thị Cẩm Hương cảnh báo biến chứng viêm tắc vòi trứng, thai ngoài tử cung do lậu cầu và phác đồ điều trị bảo tồn thiên chức làm mẹ.
Biểu hiện viêm niệu đạo do bệnh lậu là gì? Tiểu buốt, ra mủ xanh có phải bị lậu không? Bác sĩ CKI Lê Thị Cẩm Hương chỉ cách phân biệt và phác đồ điều trị DHA hiệu quả.
Top 10 địa chỉ khám chữa bệnh giang mai tốt nhất Hà Nội 2025. Bảng so sánh chi phí xét nghiệm RPR, TPHA chi tiết giữa Bệnh viện Da liễu & Phòng khám Thái Hà.