1. Trang chủ / 
  2. Cẩm nang sức khỏe /

Virus SARS-CoV-2 là gì? Triệu chứng biến chủng mới 2026 & Cách điều trị

Cập nhật:

29/12/2025 2:39 PM

Tác giả:

Bác sĩ CKI Nguyễn Thị Phương Hồng

Bài viết này được Kiểm duyệt và Tham vấn Chuyên môn bởi: Bác sĩ Chuyên khoa I Nguyễn Thị Phương Hồng

⭐ Bác sĩ Chuyên khoa I Nguyễn Thị Phương Hồng

Bác sĩ Chuyên khoa I Nguyễn Thị Phương Hồng là một trong những chuyên gia Sản Phụ khoa có hơn 30 năm kinh nghiệm, từng công tác tại Cục Quân Y - Bộ Quốc Phòng, chuyên sâu về Kế hoạch hóa gia đình (KHHGĐ).

Tóm tắt Kinh nghiệm Chuyên môn Nổi bật:

  • Học vấn & Bằng cấp: Hoàn thành Chuyên khoa I Sản Phụ khoa. Được cấp Chứng chỉ Hành nghề bởi Bộ Quốc phòng.
  • Kinh nghiệm: Nguyên Bác sĩ Chuyên ngành KHHGĐ tại Cục Quân Y - Bộ Quốc Phòng. Có nhiều năm kinh nghiệm công tác tại các cơ sở y tế quân đội.
  • Chuyên môn sâu: Chuyên điều trị các bệnh lý viêm nhiễm phụ khoa, rối loạn kinh nguyệt và tư vấn Kế hoạch hóa gia đình an toàn.
  • Hiện tại: Là Bác sĩ Sản Phụ khoa chủ chốt tại Phòng khám Đa khoa Thái Hà.

Bạn đang cảm thấy đau họng rát buốt, người mệt mỏi như bị cảm cúm nhưng test nhanh lại lên 2 vạch mờ? Bạn lo lắng không biết liệu đây là cúm mùa hay nhiễm phải các biến chủng Covid-19 thế hệ mới của năm 2026?

Dù không còn là 'đại dịch toàn cầu' như trước, nhưng SARS-CoV-2 vẫn âm thầm biến đổi với tốc độ lây lan chóng mặt. Trong bài viết này, Bác sĩ CKI Nguyễn Thị Phương Hồng (Nguyên Bác sĩ Cục Quân Y) sẽ cung cấp những thông tin y khoa mới nhất để bạn chủ động bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.

[CẬP NHẬT 2026] Triệu chứng Covid-19 biến chủng mới

Các biến chủng mới của SARS-CoV-2 (như dòng phụ của Omicron) trong năm 2026 thường gây ra triệu chứng nhẹ hơn nhưng lây lan nhanh hơn, dễ nhầm lẫn với cảm cúm.

⚠️ 5 Dấu hiệu điển hình nhất:
  • Đau họng rát buốt: Cảm giác như nuốt phải dao lam (triệu chứng khởi phát sớm nhất).
  • Sốt nhẹ & ớn lạnh: Thường sốt 37.5 - 38 độ, người gai rét.
  • Mệt mỏi, sương mù não: Kém tập trung, uể oải kéo dài.
  • Ho khan dai dẳng: Ho kích ứng, ít đờm.
  • Nghẹt mũi, sổ mũi: Dịch mũi trong (khác với dịch xanh/vàng của nhiễm khuẩn).
Tóm Tắt Tin Sức Khỏe [Hiện]

Virus Covid-19 hay biến chủng mới SARS CoV-2 là gì?

SARS-CoV-2 – một biến thể mới của virus Corona (Covid-19) đang gây ra đại dịch toàn cầu. Dạng mới của loại virus này thường gây ra tình trạng nhiễm trùng kèm các biểu hiện, dấu hiệu hô hấp.

Theo nghiên cứu, chủng virus này không hề giống với loại gây ra MERS hoặc SARS, nó chỉ là cùng một họ virus với virus gây Hội chứng hô hấp cấp tính mà thôi. Các chuyên gia y tế đang nghiên cứu kỹ lưỡng để giải mã ra chủng virus mới này.

Virus Covid-19 hay biến chủng mới SARS CoV-2 là gì?
Virus Covid-19 hay biến chủng mới SARS CoV-2 là gì?

Đồng thời, virus loại này cũng khác với loại virus gây ra tình trạng nhiễm trùng theo mùa ở đất nước Hoa Kỳ.

Hầu hết các ca đầu tiên do Coronavirus 2019 hay SARS-CoV-2 hay gọi là virus Vũ Hán được phát hiện ở Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc vào tháng 12 năm 2019.

Đến đầu tháng 2 – 2021, chủng virus này đã lan rộng tới hơn 20 quốc gia và các vùng lãnh thổ khác. Đây hiện tại đang là nỗi ám ảnh của người dân trên khắp thế giới chứ không riêng gì Việt Nam.

Đây là tác nhân chính gây ra tình trạng viêm phổi cấp, và có hàng nghìn, hàng triệu người bị nhiễm bệnh. Đặc biệt, số ca tử vong tăng lên từng ngày, từng tuần và khiến nhiều lãnh đạo trên thế giới phải đau đầu.

Đối tượng nào dễ bị nhiễm SARS-CoV-2?

Nhiều nghiên cứu cho biết, mọi người trong mọi độ tuổi, từ trẻ em cho đến người già đều có thể bị nhiễm bệnh. Tuy nhiên, virus chủng mới này dễ tấn công vào những đối tượng sau:

  • Người có hệ miễn dịch yếu, sức khỏe không đảm bảo như trẻ em, người già.
  • Người mắc phải các bệnh lý nền như tiểu đường, huyết áp, tim mạch, hen phế quản…
  • Đối với phụ nữ có thai, chủng virus này có thể gây ra rất nhiều biến chứng cực kỳ nguy hiểm cho cả mẹ và bé.

Các biểu hiện, triệu chứng của chủng Covid-19 hay SARS-CoV-2

Nhiều chuyên gia y tế cho biết: Thời gian ủ bệnh của chủng virus SARS-CoV-2 là khoảng 14 ngày, kể từ khi bệnh nhân bị nhiễm bệnh tới lúc phát bệnh mới xuất hiện triệu chứng.

Nhiều trường hợp có thể không có biểu hiện nên việc nhận biết, kiểm tra khá là khó. Hơn nữa, loại bệnh này cũng dễ lây nên dễ dàng lây nhiễm sang cho người khác.

Các triệu chứng do chủng virus mới SARS-CoV-2 gây ra phát triển từ nhẹ đến nặng, bao gồm:

  • Sốt
  • Khó thở
  • Ho

Các biểu hiện ở mức độ nhẹ thường xuất hiện từ 2 – 14 ngày sau khi bị nhiễm bệnh.

Tới khi bệnh tiến triển tới mức độ nặng, chủng virus SARS-CoV-2 có thể gây ra triệu chứng sốt, làm tổn thương đường hô hấp. Nếu chữa trị chậm, bệnh nhân có thể bị viêm phổi nặng, suy hô hấp cấp và dẫn tới tử vong.

Cập nhật các biến chủng SARS-CoV-2 mới nhất (2025 - 2026)

Nếu như những năm 2020-2021, thế giới khiếp sợ trước biến chủng Delta gây tổn thương phổi nặng, thì bước sang năm 2026, SARS-CoV-2 đã chuyển sang trạng thái "bệnh lưu hành" (Endemic) với sự thống trị của các dòng phụ Omicron thế hệ mới.

Theo Bác sĩ CKI Nguyễn Thị Phương Hồng, virus hiện nay đã "thông minh" hơn. Chúng chấp nhận giảm bớt độc lực (ít gây tử vong) để đổi lấy tốc độ lây lan kinh hoàng và khả năng lẩn tránh hệ miễn dịch (ngay cả khi bạn đã tiêm đủ vắc-xin).

Dưới đây là 2 "gương mặt" đang chiếm sóng trong các ca nhiễm hiện nay:

Biến chủng XEC (Dòng lai mới)

Đây là biến thể đang được WHO theo dõi sát sao trong năm 2026. XEC là sự kết hợp (tái tổ hợp) gen giữa hai dòng phụ của Omicron.

  • Đặc điểm: Lây lan nhanh hơn các chủng cũ khoảng 15-20%.
  • Triệu chứng: Gây sốt cao đột ngột và đau nhức cơ bắp dữ dội hơn so với các dòng Omicron trước đó.

Biến chủng JN.1 và các dòng FLiRT

Mặc dù đã xuất hiện từ trước, nhưng các hậu duệ của JN.1 vẫn dai dẳng tồn tại và liên tục đột biến để né tránh kháng thể.

  • Đặc điểm: Gây triệu chứng rất giống cảm cúm thông thường hoặc dị ứng thời tiết, khiến người bệnh chủ quan không cách ly, dẫn đến lây lan diện rộng.

🦠 SỰ TIẾN HÓA CỦA COVID-19 (2021 vs 2026)

Tiêu chí Biến chủng Cũ
(Alpha, Delta...)		 Biến chủng Mới 2026
(Omicron XEC, JN.1...)
Vị trí tấn công Phổi (Phế nang)
Dễ gây suy hô hấp, viêm phổi trắng xóa. 		Đường hô hấp trên
(Mũi, họng, thanh quản). Ít khi xuống phổi.
Dấu hiệu "thương hiệu" Mất vị giác & Khứu giác hoàn toàn. Khó thở. Đau họng rát buốt (như dao lam cứa).
Sổ mũi dòng ròng, hắt hơi liên tục.
Thời gian ủ bệnh Khá lâu (5 - 7 ngày) mới phát bệnh. Cực nhanh (2 - 3 ngày).
Lây cho người khác trước khi có triệu chứng.
*Lưu ý: Dù độc lực giảm, nhưng biến chủng mới vẫn cực kỳ nguy hiểm với người già, người có bệnh nền (tiểu đường, tim mạch) chưa tiêm đủ vắc-xin.

Covid-19, Cúm A hay Cảm lạnh: Làm sao phân biệt?

Rất nhiều bệnh nhân đến Phòng khám Thái Hà với tình trạng sốt cao, đau nhức mình mẩy và đinh ninh mình bị Covid-19, nhưng kết quả xét nghiệm lại là Cúm A. Ngược lại, có người chỉ thấy hơi đau họng, nghĩ là cảm lạnh do nằm điều hòa, đến khi test mới biết là dương tính SARS-CoV-2.

Theo Bác sĩ CKI Nguyễn Thị Phương Hồng, ranh giới triệu chứng giữa các bệnh này trong năm 2026 rất mong manh. Tuy nhiên, vẫn có những "tín hiệu" riêng biệt để nhận biết:

  • Cúm A/B: Đặc trưng bởi cơn sốt cao đột ngột và đau nhức cơ bắp dữ dội (cảm giác như bị ai đánh).
  • Covid-19 (Biến chủng mới): Đặc trưng bởi cảm giác đau họng "như dao lam cứa", mệt mỏi kiểu "hết pin" và sương mù não.
  • Cảm lạnh: Chủ yếu là hắt hơi, sổ mũi, hiếm khi sốt cao.

🔍 BẢNG SO SÁNH TRIỆU CHỨNG ĐIỂN HÌNH

Dấu hiệu COVID-19 🦠
(Biến chủng 2026)		 CÚM A/B 🌡️
(Influenza)		 CẢM LẠNH 🤧
(Common Cold)
Cách khởi phát Từ từ (Đau họng trước, sốt sau). Đột ngột (Sốt cao ngay lập tức). Từ từ.
Sốt Sốt nhẹ hoặc vừa (37.5 - 38.5°C). Sốt cao (39 - 40°C). Hiếm khi sốt.
Đau nhức cơ Có, mỏi người ê ẩm. Dữ dội (Đau lưng, đau chân tay). Nhẹ hoặc không có.
Đau họng Rất đau (Rát buốt). Đau vừa phải. Đau nhẹ.
Hắt hơi/Sổ mũi Thường xuyên (Giống dị ứng). Thỉnh thoảng. Liên tục (Đặc trưng).
Mất mùi/vị Có thể gặp (nhưng ít hơn trước). Không. Có thể (do nghẹt mũi).
💡 Mẹo nhỏ năm 2026: Hiện nay đã có loại Que test nhanh 2 trong 1 (Combo Covid & Cúm A/B). Bác sĩ Hồng khuyên bạn nên mua loại này để xét nghiệm 1 lần ra cả 2 bệnh, tránh tốn kém và đoán sai bệnh.

Hội chứng Hậu Covid-19 (Long Covid): Khi "âm tính" chưa phải là kết thúc

Nhiều bệnh nhân vui mừng khi cầm trên tay kết quả test nhanh 1 vạch, nhưng ngay sau đó lại rơi vào trạng thái mệt mỏi triền miên. Theo Bác sĩ CKI Nguyễn Thị Phương Hồng, đây chính là giai đoạn Hậu Covid-19 – một "cuộc chiến" dai dẳng có thể kéo dài từ 3 đến 6 tháng, thậm chí cả năm sau khi khỏi bệnh.

Năm 2026, các nghiên cứu y khoa chỉ ra rằng: Ngay cả những người nhiễm biến chủng Omicron không triệu chứng (hoặc triệu chứng nhẹ) vẫn có nguy cơ mắc Long Covid. Virus không chỉ tấn công phổi mà còn gây viêm hệ thống, ảnh hưởng đến thần kinh và tim mạch.

Đừng chủ quan nếu bạn cảm thấy cơ thể "xuống cấp" không rõ nguyên nhân. Đó có thể là tín hiệu cầu cứu của các cơ quan nội tạng đang bị tổn thương thầm lặng.

⚠️ CƠ THỂ BẠN ĐANG GẶP VẤN ĐỀ GÌ SAU COVID?

(3 nhóm di chứng phổ biến nhất năm 2026)

🧠 Sương mù não (Brain Fog)

Là tình trạng đáng lo ngại nhất. Bạn hay quên từ ngữ khi đang nói, khó tập trung làm việc, đầu óc mơ hồ như "trên mây" và rối loạn giấc ngủ kéo dài.

🫁 Hụt hơi & Tim đập nhanh

Cảm giác không thở được sâu, hụt hơi khi leo cầu thang bộ. Tim đập nhanh thình thịch (hồi hộp) dù đang ngồi nghỉ ngơi. Ho khan kích ứng khi thay đổi thời tiết.

📉 Suy nhược cơ thể

Rụng tóc cả mảng (Telogen Effluvium), đau nhức cơ bắp như bị đánh, rối loạn kinh nguyệt (ở nữ giới) và suy giảm ham muốn tình dục.

👩‍⚕️ Lời khuyên từ Bác sĩ Hồng: "Nếu các triệu chứng này kéo dài quá 4 tuần làm ảnh hưởng đến sinh hoạt, bạn cần đi khám chuyên khoa Hậu Covid để tầm soát xơ phổi và viêm cơ tim. Đừng tự ý mua thuốc bổ phổi không rõ nguồn gốc trên mạng."

Phác đồ điều trị F0 tại nhà 2026: Đơn giản - Khoa học - An toàn

Bước sang năm 2026, Bộ Y tế đã xếp Covid-19 vào nhóm bệnh truyền nhiễm nhóm B (tương tự như cúm mùa). Do đó, việc điều trị tại nhà trở nên đơn giản hơn rất nhiều. Bác sĩ CKI Nguyễn Thị Phương Hồng khuyến cáo quy trình "3 CHUẨN" sau đây:

Chuẩn về Thuốc điều trị (Sử dụng đúng lúc)

  • Hạ sốt & Giảm đau: Chỉ dùng Paracetamol (Efferalgan/Panadol) khi sốt trên 38.5 độ C. Liều dùng cách nhau 4-6 tiếng. Tuyệt đối không lạm dụng để tránh hại gan.
  • Thuốc kháng Virus (Molnupiravir/Paxlovid): Đây là "vũ khí" quan trọng nhất năm 2026 giúp giảm 90% nguy cơ nhập viện. Tuy nhiên, thuốc chỉ có tác dụng trong 5 ngày đầu khởi phát và cần có chỉ định của bác sĩ (đặc biệt với người già, người chưa tiêm vắc-xin).
  • Không tự ý dùng Kháng sinh: Virus không bị tiêu diệt bởi kháng sinh. Việc uống kháng sinh bừa bãi chỉ khiến cơ thể mệt mỏi thêm và gây rối loạn tiêu hóa.

Chuẩn về Chăm sóc hô hấp

  • Vệ sinh Mũi - Họng: Đây là "chốt chặn" quan trọng. Hãy súc họng bằng nước muối sinh lý và xịt rửa mũi 3-4 lần/ngày để giảm tải lượng virus cư trú.
  • Xông hơi thảo dược: Dùng gừng, sả, chanh để xông mũi họng giúp thông thoáng đường thở, giảm nghẹt mũi (Lưu ý: Không xông toàn thân khi đang sốt cao).

Chuẩn về Dinh dưỡng & Bù nước

  • Đừng cố ăn quá no. Hãy chia nhỏ bữa ăn với các món lỏng, dễ tiêu như cháo, súp.
  • Bắt buộc uống Oresol thay nước lọc nếu sốt cao để bù điện giải. Uống thêm nước dừa, nước cam để tăng đề kháng tự nhiên.
💊

CHECKLIST: TỦ THUỐC F0 CẦN CHUẨN BỊ

✅ NHÓM THUỐC CƠ BẢN (Không kê đơn)
  • Paracetamol 500mg: Hạ sốt, giảm đau đầu/đau cơ.
  • Oresol (Gói bột/Viên sủi): Bù nước, chống kiệt sức.
  • Nước muối sinh lý 0.9%: Súc họng, rửa mũi (Chai lớn).
  • Thuốc ho thảo dược: Siro ho, viên ngậm (Bổ phế, Bảo Thanh...) để làm dịu họng.
  • Máy đo SpO2: Kẹp ngón tay để theo dõi nồng độ oxy máu.
⛔ NHÓM THUỐC KÊ ĐƠN (Hỏi bác sĩ)
  • Thuốc kháng Virus (Molnupiravir 400mg): Tuyệt đối không dùng cho phụ nữ mang thai và trẻ em dưới 18 tuổi.
  • Thuốc kháng viêm (Corticoid): Chỉ dùng khi SpO2 tụt dưới 94% trong lúc chờ đi viện. Dùng sai sẽ làm virus bùng phát mạnh hơn.
  • Thuốc kháng sinh: Không có tác dụng diệt virus.
🚑 KHI NÀO CẦN GỌI CẤP CỨU?

Nếu SpO2 < 95%, khó thở, thở hụt hơi, đau tức ngực liên tục hoặc li bì, tím tái đầu ngón tay -> Cần đến bệnh viện ngay lập tức.

Thông thường, sau khi có các thông tin về dịch bệnh do SARS-CoV-2 gây ra từ Trung Quốc, Bộ Y tế ở việt nam đã tiến hành họp và đưa ra phác đồ điều trị cụ thể, rõ ràng.

Chú ý, hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu cho những trường hợp mắc Coronavirus mới 2019-nCoV mà chỉ có các biện pháp hỗ trợ điều trị các triệu chứng, biểu hiện mà thôi.

Hiện tại, đội ngũ chuyên gia, bác sĩ ở các bệnh viện Nhiệt đới, bệnh viện Chợ Rẫy đã tiến hành bám sát theo đúng phác đồ đã đưa ra của bộ y tế để hỗ trợ điều trị bệnh cho những trường hợp bị nhiễm bệnh.

Cụ thể thì phác đồ đó được thực hiện như sau: Thực hiện cách ly nghiêm ngặt, tiến hành xét nghiệm, chẩn đoán, căn cứ vào tình trạng cụ thể của từng bệnh nhân để đưa ra phương pháp điều trị, sử dụng thở máy hay oxy, thời gian cần thở máy, thở máy ở mức độ nào, khi nào cần lọc máu, có cần sử dụng kháng sinh dự phòng bội nhiễm không, nếu có thì sử dụng loại kháng sinh nào…

Các biện pháp phòng tránh chủng Corona virus mới

Để phòng tránh, ngăn chặn sự lây lan, phát tán của virus chủng mới, mọi người cần chú ý thực hiện các biện pháp sau:

Các biện pháp phòng tránh chủng Corona virus mới
Ảnh nguồn https://ncov.moh.gov.vn
  • Hạn chế tiếp xúc với những người bị viêm đường hô hấp cấp tính, người có biểu hiện ho, khó thở, sốt…
  • Những người có biểu hiện ho, sốt, khó thở nên hạn chế tập trung đông người, hạn chế đi du lịch để tránh lây nhiễm bệnh cho những người khác.
  • Thực hiện đeo khẩu trang đầy đủ mỗi khi ra ngoài.
  • Rửa tay thường xuyên với xà phòng, nước sạch, dung dịch sát khuẩn ít nhất là 10 giây.
  • Tránh chạm tay vào khu vực miệng, mũi, mắt.
  • Cần chú ý che miệng, mũi khi hắt hơi, khi ho để tránh làm phát tán các dịch tiết.
  • Giữ ấm vệ sinh, làm sạch các khu vực như nền nhà, tay nắm cửa và các đồ dùng trong nhà.
  • Hạn chế sử dụng điều hòa.
  • Chỉ nên sử dụng các loại thực phẩm đã nấu chín.
  • Không đi du lịch tới những khu vực, đất nước có dịch theo khuyến cáo của WHO.
  • Nếu nhận thấy có những dấu hiệu như sốt, khó thở, ho… thì nhanh chóng liên hệ tới đường dây nóng để được hỗ trợ cụ thể.
  • Trường hợp đang bị nhiễm bệnh thì chủ động cách ly, không tiếp xúc, không ra ngoài theo hướng dẫn của Bộ Y tế.
  • Chú ý nhớ rõ Thông điệp 5k chung sống an toàn với dịch bệnh: Khẩu trang, khử khuẩn, khoảng cách, không tụ tập và khai báo y tế.

Cảm ơn các bạn đã theo dõi thông tin về Covid-19 hay SARS-CoV-2; Thai Ha Clinic mong rằng mỗi người dân sẽ nâng cao hiểu biết và ý thức phòng dịch để có một cuộc sống khỏe mạnh và bình yên cho mọi người, mọi gia đình và toàn xã hội.

❓ Câu hỏi thường gặp về COVID-19 năm 2026

Hỏi: Test nhanh lên 2 vạch mờ có phải bị Covid không?

Trả lời: Khả năng cao là CÓ. Vạch mờ cho thấy nồng độ virus trong dịch tỵ hầu thấp (giai đoạn mới nhiễm hoặc sắp khỏi). Bạn nên cách ly và test lại sau 24h.

Hỏi: F0 điều trị tại nhà nên ăn gì?

Trả lời: Nên ăn cháo loãng, súp gà, uống nhiều nước ấm, nước dừa hoặc Oresol để bù điện giải. Bổ sung Vitamin C (Cam, ổi) để tăng đề kháng.

Hỏi: Sau khi khỏi Covid bao lâu thì được tiêm vắc-xin nhắc lại?

Trả lời: Theo khuyến cáo mới nhất, bạn nên đợi khoảng 3 tháng sau khi khỏi bệnh để tiêm mũi nhắc lại nhằm đạt hiệu quả miễn dịch tốt nhất.

📚 Nguồn tham khảo uy tín:

  • World Health Organization (WHO): Coronavirus disease (COVID-19) Pandemic.
  • CDC Hoa Kỳ: Symptoms of COVID-19 & Variants.
  • Bộ Y tế Việt Nam: Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị COVID-19 (Phiên bản cập nhật).
  • Tham vấn chuyên môn: Bác sĩ CKI Nguyễn Thị Phương Hồng - Phòng khám Thái Hà.
⚠️ Miễn trừ trách nhiệm: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo và nâng cao kiến thức cộng đồng. Các triệu chứng và phác đồ điều trị có thể thay đổi tùy theo từng biến chủng và cơ địa mỗi người. Nếu bạn có triệu chứng khó thở (SpO2 dưới 95%), sốt cao không hạ hoặc có bệnh nền, vui lòng đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.
Bác sĩ tư vấn bệnh