Rối Loạn Kinh Nguyệt: 9 Nguyên Nhân, Dấu Hiệu & Cách Điều Trị Dứt Điểm

Chu kỳ kinh nguyệt được ví như "tấm gương phản chiếu" sức khỏe sinh sản của phụ nữ. Bất kỳ sự thay đổi nào như kinh nguyệt không đều, máu kinh vón cục hay đau bụng dữ dội đều có thể là hồi chuông cảnh báo về Buồng trứng đa nang (PCOS) hoặc U xơ tử cung. Đừng chủ quan! Trong bài viết này, Bác sĩ CKI Lê Thị Cẩm Hương (Phòng khám Đa khoa Thái Hà) sẽ giúp bạn "bắt bệnh" chính xác và đưa ra phác đồ điều trị chuẩn y khoa mới nhất 2026.

Rối loạn kinh nguyệt là gì?

Kinh nguyệt là quá trình thay đổi nội tiết làm chảy máu từ buồng tử cung ra ngoài âm đạo do lớp niêm mạc tử cung bị bong có chu kỳ. Hiện tượng này bắt đầu xuất hiện từ độ tuổi dậy thì (từ 12 – 16 tuổi) và đến tuổi mãn kinh ( khoảng ngoài 50 tuổi).

Chu kỳ kinh nguyệt của một người phụ nữ thường diễn ra khoảng từ 28 – 32 ngày, trong đó số ngày hành kinh sẽ khoảng từ 3 – 5 ngày và lượng máu kinh mất đi của mỗi chu kỳ kinh nguyệt khoảng từ 50 – 150ml.

Rối loạn kinh nguyệt (menstrual disorder) là tình trạng bất thường của chu kỳ kinh nguyệt, gồm một nhóm các vấn đề:

- Đau bụng kinh, cụ thể là đau vùng bụng dưới rốn, hội chứng tiền kinh nguyệt

- Kinh nguyệt thất thường, không đều, thậm chí là không xuất hiện ( mất kinh)

- Thời gian hành kinh nhiều hơn bình thường hay kéo dài ( rong kinh)

- Chảy máu hoặc xuất hiện những đốm máu ở giữa các kỳ kinh, sau khi mãn kinh hoặc sau khi có quan quan hệ tình dục)

Bên cạnh đó, còn có những triệu chứng khác như: Máu kinh bất thường, có thể nhiều hơn hoặc ít hơn bình thường; Đau đầu, rối loạn cảm xúc, thay đổi tâm trạng; Cảm thấy đầy bụng, đầy hơi; Màu sắc kinh khác thường;…

Chia sẻ 7 nguyên nhân gây rối loạn kinh nguyệt

Rối loạn kinh nguyệt là hiện tượng phổ biến mà chị em phụ nữ khó tránh khỏi, xảy ra ở bất cứ độ tuổi nào. Rối loạn kinh nguyệt không chỉ gây ra những rắc rối, phiền hà ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt thường ngày mà nguy hiểm hơn đây còn là hiện tượng phản ánh lên vấn đề sức khỏe sinh sản ở nữ giới. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời sẽ dẫn đến vô sinh hoặc bất kỳ căn bệnh nguy hiểm nào khác. Nhưng hầu hết các chị em đều chủ quan và không phải ai cũng hiểu rõ về các nguyên nhân gây ra rối loạn kinh nguyệt để khắc phục kịp thời. Trên thực tế, có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng rối loạn kinh nguyệt, Top 7 nguyên nhân dưới đây là những nguyên nhân phổ biến nhất gây rối loạn kinh nguyệt ở chị em phụ nữ:

1. Rối loạn kinh nguyệt do nội tiết tố thay đổi

Nguyên nhân rối loạn kinh nguyệt phần lớn do thay đổi nội tiết tố nữ vì nội tiết tố giữ một vai trò vô cùng quan trọng trong cơ thể. Khi người phụ nữ dần bước vào các giai đoạn: Dậy thì, mãn kinh, mang thai, sinh con,... thì nội tiết tố trong cơ thể sẽ thay đổi. Điều này ảnh hưởng trực tiếp khiến chu kỳ kinh nguyệt bị rối loạn, cụ thể:

Dậy thì: Khi các bé gái bước vào độ tuổi dậy thì, nội tiết tố trong cơ thể chưa ổn định luôn, có thể nói đây là một trong những thay đổi lớn nhất về mặt sinh học trong cuộc đời. Có những bé phải mất đến vài năm để hormone và progesterone cân bằng và dần ổn định. Trong khoảng thời gian này, khi nội tiết tố trong cơ thể chưa thực sự ổn định thì chu kỳ kinh nguyệt sẽ bị rối loạn. Đây là hiện tượng xảy ra thường xuyên ở các bé.

Tiền mãn kinh: Đến giai đoạn rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh, nội tiết tố trong cơ thể sẽ suy giảm khiến cho lượng máu và chu kỳ thay đổi thất thường. Trong thời điểm này, người phụ nữ sẽ đối mặt các vấn đề ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống sinh hoạt thường ngày như: Khô âm đạo, mồ hôi ra nhiều vào ban đêm, mất ngủ, chóng mặt, nhan sắc kém đi,…

Mãn kinh: Thời kỳ mãn kinh ở nữ giới sẽ kéo dài 12 tháng kể từ kỳ nguyệt san cuối cùng. Sau khoảng thời gian đó thì chị em sẽ không thấy xuất hiện của chu kỳ kinh nguyệt nữa, điều đó đồng nghĩa rằng khả năng sinh con đã không còn nữa.

Mang thai: Sau khi quan hệ tình dục nếu gặp phải tình trạng mất kinh hoặc có những thay đổi về kinh nguyệt thì đây là dấu hiệu sớm của mang thai. Lúc này, bạn có thể kiểm tra bằng việc mua que thử thai. Trong suốt thời gian mang thai (ngay cả thời điểm cho con bú) sẽ không có kinh. Nếu trường hợp đang có thai mà có cảm giác đau dữ dội ở phần chậu hoặc ổ bụng kéo dài thì phải đi kiểm tra ngay tránh tình trạng nguy hiểm đáng tiếc xảy ra như thai ngoài tử cung hoặc sảy thai.

2. Rối loạn kinh nguyệt do tâm lý căng thẳng, stress

Trạng thái tâm lý quyết định rất lớn đến chất lượng cuộc sống của con người. Khi mà người phụ nữ bị đè nặng bởi những áp lực vô hình của cuộc sống trong một thời gian dài khiến cho tâm lý không được ổn định sẽ gây nên những tác động đến vùng dưới đồi não. Đây được xem là cơ quan ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình bài tiết hormone, gây ra trạng thái thất thường trong kỳ “rụng dâu” của chị em.

Căng thẳng, stress kéo dài sẽ không những ảnh hưởng đến chu kỳ nguyệt san của chị em phụ nữ mà còn gây ra những phiền toái không đáng có trong đời sống thường ngày. Vì vậy, chị em nên giữ một tinh thần thoải mái,ổn định, nếu tình trạng kéo dài, không có tiến triển thì bạn hãy đến gặp bác sĩ phụ khoa và chuyên gia tâm lý ngay để được tư vấn và hỗ trợ điều trị kịp thời.

3. Rối loạn kinh nguyệt do dùng thuốc tránh thai

Thuốc tránh thai có tác dụng làm chậm quá trình rụng trứng ở nữ giới. Bên cạnh đó, thuốc tránh thai còn ngăn cản sự “gặp gỡ” giữa trứng và tinh trung. Sử dụng thuốc tránh thai chính là bạn đang đưa một lượng nội tiết tố nữ vào trong cơ thể. Do đó, rối loạn kinh nguyệt là một trong những tác dụng phụ hay gặp của việc sử dụng thuốc tránh thai. Lúc này, chu kỳ nguyệt san có thể đến sớm hoặc muộn hơn, số lượng và màu sắc máu kinh cũng sẽ thay đổi.

Trong trường hợp, rối loạn kinh nguyệt kéo dài kèm theo các hiện tượng như máu kinh vón cục, máu kinh có màu đen, mùi hôi khó chịu,… thì bạn nên đi gặp bác sỹ đẻ được hỗ trợ và tư vấn kịp thời bởi đây có thể là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý phụ khoa. Khi sử dụng thuốc tránh thai, tốt nhất chị em nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa bởi việc lạm dụng thuốc tránh thai sẽ mang đến những hậu quả khôn lường, và đặc biệt là dẫn đến tình trạng vô sinh.

Xem thêm: Tại sao kinh nguyệt không đều ở tuổi dậy thì

4. Rối loạn kinh nguyệt do các bệnh về tuyến giáp

Tuyến giáp có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát chu kỳ kinh nguyệt của cơ thể phụ nữ, quá trình tiết hormone tuyến giáp sẽ làm thay đổi chu kỳ kinh nguyệt và gây ra tình trạng rối loạn kinh nguyệt.

Trong trường hợp, nếu thiếu hormone tuyến giáp phụ nữ có thể xảy ra hiện tượng rong kinh, đa kinh. Và ngược lại, nếu cơ thể thừa hormone tuyến giáp lại gây ra tình trạng ít kinh, vô kinh.

Bên cạnh đó, nếu cơ thể gặp phải các rối loạn hệ thống miễn dịch gây ra bệnh tuyến giáp thì có thể dẫn đến tình trạng mãn kinh sớm ở nữ giới (trước 40 tuổi).

5. Rối loạn kinh nguyệt do thay đổi chế độ ăn uống

Thói quen ăn uống, sinh hoạt có ảnh hưởng lớn đến quá trình rụng trứng. Việc đột ngột thay đổi mức độ, khẩu phần ăn khiến cơ thể chưa kịp thích ứng làm mất cân bằng và thay đổi nồng độ các hormone dẫn đến tình trạng rối loạn kinh nguyệt ở nữ giới.

Việc thực hiện chế độ ăn kiêng quá mức để giảm cân sẽ không cung cấp đủ lượng calo làm cản trở việc sản sinh hormone cần thiết cho việc rụng trứng dẫn đến tình trạng mất kinh. Ngược lại, việc tăng cân không kiểm soát cũng sẽ dẫn đến hiện tượng chậm kinh. Lúc này, lượng estrogen sẽ được sản sinh ra nhiều trong một thời gian ngắn, khiến lớp nội mạc tử cung phát triển quá mức và không ổn định.

Ngoài ra, chế độ ăn uống không quy củ, thất thường, thường xuyên ăn đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ cũng dẫn tới tình trạng rối loạn kinh nguyệt.

Chị em nên cân nhắc điều tiết chế độ ăn uống phù hợp khoa học để vừa đảm bảo sức khỏe, vừa ổn định chu kỳ kinh nguyệt.

6. Rối loạn kinh nguyệt do vận động quá sức

Luyện tập thể dục, thể thao là phương pháp nâng cao sức khỏe rất bổ ích. Thể dục thể thao không chỉ giúp vận động cơ thể, tiêu hao, giải phóng năng lượng dư thừa ra ngoài mà nó còn mang lại một tâm lý thoải mái. Tuy nhiên, không phải ai cũng đang luyện tập đúng cách.

Việc vận động và tập luyện thể dục thể thao quá sức gây tiêu hao năng lượng ở nữ giới cũng sẽ là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến chu kỳ hành kinh.

7. Rối loạn kinh nguyệt do hội chứng đa nang buồng trứng

Hội chứng đa nang buồng trứng là hiện tượng các hormone nam giới (hormone androgen) gia tăng bất thường trong cơ thể nữ giới, khiến nội tiết tố ở nữ mất cân bằng, làm gián đoạn quá trình phát triển của các nang trứng, lúc này trong buồng trứng xuất hiện các nang nhỏ và ngăn ngừa quá trình rụng trứng khiến cơ thể khó xảy ra chu trình hành kinh và dân đến tình trạng rối loạn kinh nguyệt.

Khi có các biểu hiện của hội chứng đa nang buồng trứng như: Chậm kinh, kinh nguyệt đến trễ, tăng cân đột ngột, có nhiều lông, mụn trứng cá mọc nhiều hơn… đi kèm với hiện tượng rối loạn kinh nguyệt thì các chị em nên đi siêu âm kiểm tra xem có nhiều nang nhỏ trong buồng trứng không, để được tư vấn về cách điều trị phù hợp và kịp thời. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe sinh sản ở nữ giới.

8. Bệnh lý Tuyến Giáp

Tuyến giáp là "bộ chỉ huy" quá trình trao đổi chất của cơ thể. Khi tuyến giáp gặp trục trặc, nó sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc sản xuất hormone sinh sản.

Cơ chế tác động:

• Suy giáp (Thyroid hoạt động kém): Thường gây ra rong kinh, máu ra nhiều và kéo dài, đau bụng dữ dội.
  
• Cường giáp (Thyroid hoạt động quá mức): Thường gây ra kinh nguyệt ít (thiểu kinh), chu kỳ thưa hoặc mất kinh hoàn toàn.
  

9. Stress & Cân nặng

Cơ thể phụ nữ cực kỳ nhạy cảm. Chỉ cần một cú sốc tâm lý hoặc thay đổi cân nặng đột ngột cũng đủ làm "tắt" hệ thống rụng trứng.

Cơ chế tác động:

• Cortisol (Hormone Stress): Khi bạn căng thẳng, não bộ ưu tiên sản xuất Cortisol để đối phó, từ đó ức chế hormone rụng trứng, gây trễ kinh hoặc mất kinh.
• Mô mỡ: Đóng vai trò sản xuất Estrogen. Quá béo (dư Estrogen) hay quá gầy (thiếu Estrogen) đều khiến chu kỳ bị đảo lộn.

Xem thêm: Uống cà phê có làm chậm kinh nguyệt không?

Làm sao để giảm nguy cơ bị rối loạn kinh nguyệt?

Rối loạn kinh nguyệt là tình trạng thường xảy ra ở bất kỳ giai đoạn nào của phụ nữ, làm ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng đời sống vợ chồng nói riêng cũng như cuộc sống đời thường nói chung. Khi có những biểu hiện của rối loạn kinh nguyệt bạn không nên chủ quan mà tốt nhất hãy đến gặp bác sĩ để tư vấn và điều trị kịp thời. Dưới đây sẽ là một số gợi ý đơn giản để phòng tránh rối loạn kinh nguyệt ở các chị em:

Xây dựng chế độ ăn uống, nghỉ ngơi, làm việc khoa học, hợp lý

Các chị em nên điều chỉnh chế độ ăn uống ngủ nghỉ và làm việc của mình sao cho thật phù hợp và bổ sung đầy đủ dưỡng chất cho cơ thể. Tích cực luyện tập thể dục thể thao thường xuyên để có một thân hình lý tưởng và đẩy lùi chứng rối loạn kinh nguyệt.

Duy trì tâm lý thoải mái, tích cực

Để hạn chế sự căng thẳng, stress bạn nên điều chỉnh lại đồng hồ sinh học, xây dựng một lối sống thanh thản, tinh thần lạc quan như: Thường xuyên nghe nhạc, trò chuyện cùng bạn bè hay tự thưởng cho mình những chuyến đi xa,…

Sử dụng thuốc tránh thai theo chỉ dẫn của bác sĩ

Lời khuyên chân thành cho các chị em là không nên lạm dụng thuốc tránh thai quá nhiều bởi thuốc tránh thai gây ra rất nhiều tác dụng phụ dẫn đến các bệnh lý về phụ khoa, đặc biệt là vô sinh. Chị em nên tìm hiểu và tham khảo ý kiến các bác sĩ nếu muốn sử dụng thuốc tránh thai và được tư vấn những biện pháp tránh thai an toàn và hiệu quả.

Hạn chế sử dụng chất kích thích

Việc sử dụng nhiều các chất kích thích như: Rượu, bia, thuốc lá không những làm suy giảm chất lượng trứng, ảnh hưởng đến nội tiết, gây rối loạn kinh nguyệt mà còn khiến nhan sắc đi xuống. Vì vậy, hãy hạn chế mức thấp nhất có thể để có một chu kỳ kinh nguyệt ổn định và đều đặn.

Sau bài viết trên đây, hy vọng các chị em đã được cung cấp những thông tin hữu ích về các nguyên nhân dẫn đến tình trạng rối loạn kinh nguyệt ở nữ giới. Mọi thắc vui lòng liên hệ số điện thoại 0379544317 hoặc ấn vào khung chat để được hỗ trợ trực tiếp từ các bác sĩ chuyên khoa.